Cách Đổi Phiên Bản PHP Trên cPanel Để Tăng Bảo Mật & Hiệu Năng Website

PHP là ngôn ngữ lập trình nền tảng cho hàng triệu website trên toàn thế giới, đặc biệt là các trang web sử dụng WordPress. Tuy nhiên, phiên bản PHP bạn đang sử dụng có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và đặc biệt là an ninh bảo mật cho website của bạn. Một phiên bản lỗi thời có thể mở ra những cánh cửa cho tin tặc và làm chậm tốc độ tải trang đáng kể. Nhiều người dùng cảm thấy lo ngại khi nghĩ đến việc nâng cấp phiên bản PHP, họ không biết bắt đầu từ đâu trong cPanel hoặc sợ rằng việc thay đổi sẽ gây ra lỗi tương thích, làm hỏng website. Bài viết này sẽ là kim chỉ nam, hướng dẫn bạn từng bước cách đổi phiên bản PHP trên cPanel một cách an toàn và hiệu quả. Chúng tôi sẽ cùng bạn đi qua từ những khái niệm cơ bản, quy trình thực hiện chi tiết, đến cách xử lý các sự cố thường gặp.

Tổng quan về PHP và tầm quan trọng của phiên bản PHP trên website

PHP là gì và vai trò trong phát triển website

PHP (viết tắt của Hypertext Preprocessor) là một ngôn ngữ lập trình kịch bản phía máy chủ (server-side) mã nguồn mở rất phổ biến. Nó được thiết kế đặc biệt cho việc phát triển web. Bạn có thể hình dung PHP như bộ não đằng sau trang web, xử lý mọi thứ từ việc lấy dữ liệu từ cơ sở dữ liệu để hiển thị cho người dùng, quản lý phiên đăng nhập, đến xử lý các biểu mẫu liên hệ.

Sở dĩ PHP được ưa chuộng rộng rãi là vì nó tương đối dễ học, có một cộng đồng phát triển khổng lồ, và quan trọng nhất là nền tảng của nhiều hệ quản trị nội dung (CMS) phổ biến nhất thế giới, điển hình là WordPress. Hơn 75% website trên toàn cầu được cho là có sử dụng PHP, điều này cho thấy vai trò không thể thiếu của nó trong hệ sinh thái internet hiện đại.

Tại sao phiên bản PHP ảnh hưởng lớn đến website

Việc sử dụng phiên bản PHP nào không đơn thuần là một lựa chọn kỹ thuật, mà nó tác động trực tiếp đến sức khỏe và sự thành công của website. Đầu tiên và quan trọng nhất là vấn đề bảo mật. Mỗi phiên bản PHP cũ sau một thời gian sẽ không còn được đội ngũ phát triển hỗ trợ, đồng nghĩa với việc các lỗ hổng bảo mật mới được phát hiện sẽ không được vá. Đây là cơ hội vàng cho tin tặc khai thác và tấn công website của bạn.

Tiếp theo là hiệu suất. Các phiên bản PHP mới hơn luôn được tối ưu hóa để chạy nhanh hơn, sử dụng ít tài nguyên máy chủ hơn và xử lý được nhiều yêu cầu đồng thời hơn. Nâng cấp từ PHP 5.6 lên PHP 7.x có thể giúp website nhanh gấp đôi, và lên PHP 8.x còn mang lại nhiều cải tiến vượt trội hơn nữa. Tốc độ tải trang nhanh hơn không chỉ cải thiện trải nghiệm người dùng mà còn là một yếu tố quan trọng trong việc xếp hạng SEO. Cuối cùng, việc cập nhật phiên bản PHP đảm bảo tính tương thích với các plugin, theme và công nghệ mới, giúp bạn tận dụng được những tính năng hiện đại nhất.

Tìm hiểu về cPanel và chức năng quản lý phiên bản PHP

cPanel là gì và vai trò trong quản lý hosting

cPanel là một trong những bảng điều khiển (control panel) quản lý hosting phổ biến và mạnh mẽ nhất hiện nay. Hãy tưởng tượng cPanel như một bảng điều khiển trung tâm cho tài khoản hosting của bạn. Thay vì phải sử dụng các dòng lệnh phức tạp để quản lý máy chủ, cPanel cung cấp một giao diện đồ họa trực quan, cho phép bạn thực hiện mọi tác vụ một cách dễ dàng chỉ với vài cú nhấp chuột.

Từ cPanel, bạn có thể quản lý mọi khía cạnh của website: tạo và quản lý email theo tên miền riêng, quản lý tệp tin và thư mục, tạo và quản trị cơ sở dữ liệu, theo dõi tài nguyên sử dụng, cài đặt các ứng dụng web như WordPress, và tất nhiên là cấu hình các thiết lập kỹ thuật quan trọng như phiên bản PHP. Đối với hầu hết người dùng, cPanel là công cụ không thể thiếu giúp việc quản trị web trở nên đơn giản và hiệu quả hơn rất nhiều. Nếu bạn cần tìm hiểu thêm về quản lý hosting với cPanel, hãy tham khảo bài viết chi tiết của chúng tôi.

Chức năng quản lý phiên bản PHP trên cPanel

Trong cPanel, chức năng cho phép bạn thay đổi phiên bản PHP thường được đặt tên là “Select PHP Version” hoặc “MultiPHP Manager”. Hai công cụ này có cùng một mục đích chính là cho phép bạn chọn phiên bản PHP sẽ được áp dụng cho toàn bộ tài khoản hosting hoặc cho từng website (domain) cụ thể. Giao diện của công cụ này thường rất đơn giản. Nó sẽ hiển thị phiên bản PHP hiện tại bạn đang sử dụng và cung cấp một danh sách thả xuống (dropdown menu) chứa các phiên bản PHP khác mà nhà cung cấp hosting hỗ trợ, từ những phiên bản cũ hơn đến những phiên bản mới nhất.

Ngoài việc chỉ đơn giản là thay đổi phiên bản, công cụ “Select PHP Version” thường cho phép bạn tùy chỉnh sâu hơn các tiện ích mở rộng (extensions) của PHP và cấu hình các giá trị như memory_limit, upload_max_filesize… Điều này mang lại sự linh hoạt tối đa để bạn tinh chỉnh môi trường hoạt động sao cho phù hợp nhất với yêu cầu của mã nguồn website. Để nắm chi tiết hơn về chức năng này, hãy xem bài viết quản lý PHP trên cPanel.

Hướng dẫn đổi phiên bản PHP trên cPanel chi tiết từng bước

Bước 1 – Đăng nhập vào cPanel

Trước tiên, bạn cần đăng nhập vào tài khoản cPanel của mình. Thông thường, bạn có thể truy cập cPanel bằng cách gõ yourdomain.com/cpanel hoặc yourdomain.com:2083 vào thanh địa chỉ của trình duyệt. Hãy thay yourdomain.com bằng tên miền thực tế của bạn.

Sau đó, nhập tên người dùng (username) và mật khẩu (password) được nhà cung cấp dịch vụ hosting của bạn cung cấp. Khi đăng nhập thành công, bạn sẽ thấy giao diện chính của cPanel với rất nhiều mục quản lý khác nhau. Hãy tìm đến khu vực có tiêu đề “Software” hoặc “Phần mềm”. Nếu bạn cần hỗ trợ thêm về đăng nhập cPanel, vui lòng xem bài hướng dẫn của chúng tôi.

Bước 2 – Truy cập “Select PHP Version” hoặc “MultiPHP Manager”

Trong mục “Software”, bạn sẽ thấy một biểu tượng có tên là “Select PHP Version” hoặc “MultiPHP Manager”. Tên gọi có thể khác nhau đôi chút tùy thuộc vào cấu hình của nhà cung cấp hosting, nhưng chức năng của chúng là tương tự. Hãy nhấp vào biểu tượng này.

Nếu bạn sử dụng “MultiPHP Manager”, giao diện sẽ hiển thị danh sách các tên miền có trên tài khoản hosting của bạn. Bạn chỉ cần chọn tên miền mà bạn muốn thay đổi phiên bản PHP bằng cách đánh dấu vào ô kiểm (checkbox) bên cạnh nó. Sau đó, nhìn sang phía bên phải, bạn sẽ thấy một danh sách thả xuống “PHP Version”. Hãy chọn phiên bản PHP mới mà bạn muốn áp dụng, ví dụ như 8.0, 8.1, hoặc 8.2, rồi nhấn nút “Apply”.

Nếu bạn sử dụng “Select PHP Version”, giao diện sẽ hơi khác một chút. Nó thường hiển thị phiên bản PHP hiện tại ngay ở đầu trang. Bạn chỉ cần nhấp vào danh sách thả xuống và chọn phiên bản mới. Hệ thống sẽ tự động lưu lại thay đổi của bạn. Chi tiết quy trình này được mô tả đầy đủ trong bài hướng dẫn thay đổi PHP trên cPanel.

Bước 3 – Lưu và kiểm tra thay đổi

Sau khi đã chọn phiên bản PHP mới và nhấn “Apply” hoặc “Set as current”, hệ thống sẽ mất vài giây để xử lý yêu cầu. cPanel sẽ hiển thị một thông báo xác nhận rằng phiên bản PHP đã được thay đổi thành công cho tên miền bạn đã chọn. Đến đây, quá trình thay đổi phiên bản đã hoàn tất về mặt kỹ thuật.

Tuy nhiên, bước quan trọng nhất vẫn còn ở phía sau. Bạn cần ngay lập tức truy cập lại website của mình để kiểm tra. Hãy mở trang chủ, thử truy cập vào một vài trang con, kiểm tra các chức năng quan trọng như biểu mẫu liên hệ, giỏ hàng (nếu là trang web thương mại điện tử), và khu vực quản trị (ví dụ: wp-admin của WordPress). Nếu mọi thứ hoạt động bình thường, không có thông báo lỗi nào xuất hiện, thì xin chúc mừng, bạn đã nâng cấp phiên bản PHP thành công! Tham khảo thêm cách kiểm tra và xử lý lỗi PHP sau khi nâng cấp để đảm bảo website ổn định.

Lợi ích khi cập nhật phiên bản PHP mới

Tăng cường bảo mật cho website

Bảo mật là lợi ích hàng đầu và cấp thiết nhất khi cập nhật phiên bản PHP. Giống như bất kỳ phần mềm nào, PHP cũng có thể chứa các lỗ hổng bảo mật. Đội ngũ phát triển PHP toàn cầu liên tục làm việc để tìm ra và vá các lỗ hổng này. Tuy nhiên, họ chỉ phát hành các bản vá bảo mật cho những phiên bản được hỗ trợ tích cực. Khi một phiên bản PHP trở nên quá cũ (ví dụ: PHP 5.6, 7.2, 7.3), nó sẽ đi vào giai đoạn “End of Life” (EOL), tức là không còn nhận được bất kỳ bản cập nhật bảo mật nào nữa.

Việc tiếp tục sử dụng một phiên bản PHP đã lỗi thời chẳng khác nào bạn để cửa nhà mở toang. Tin tặc liên tục quét các website trên internet để tìm kiếm những trang đang chạy phiên bản PHP cũ có lỗ hổng đã được công bố rộng rãi. Bằng cách cập nhật lên phiên bản mới nhất, bạn đảm bảo rằng website của mình được bảo vệ bởi những bản vá lỗi mới nhất, giảm thiểu đáng kể nguy cơ bị tấn công, cài mã độc, hoặc đánh cắp dữ liệu. Bài viết bảo mật website và phiên bản PHP sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của điều này.

Cải thiện hiệu suất và tốc độ tải trang

Nếu bảo mật là lý do để bạn “phải” cập nhật, thì hiệu suất chính là lý do bạn sẽ “muốn” cập nhật. Mỗi phiên bản PHP mới đều đi kèm với những cải tiến đáng kể về mặt hiệu năng. Bước nhảy vọt lớn nhất là khi chuyển từ PHP 5 lên PHP 7, hiệu suất có thể tăng gấp 2-3 lần. Điều này có nghĩa là máy chủ có thể xử lý số lượng yêu cầu tương tự chỉ trong một nửa thời gian, hoặc xử lý gấp đôi số lượng người truy cập mà không cần nâng cấp phần cứng.

Các phiên bản mới hơn như PHP 8.x tiếp tục mang đến những cải tiến hiệu suất thông qua các tính năng như trình biên dịch Just-In-Time (JIT), giúp thực thi mã nguồn nhanh hơn nữa. Tốc độ tải trang nhanh hơn không chỉ mang lại trải nghiệm tốt hơn cho người dùng, giữ chân họ ở lại lâu hơn, mà còn được Google và các công cụ tìm kiếm khác đánh giá cao, góp phần cải thiện thứ hạng SEO của website. Vì vậy, cập nhật PHP là một trong những cách miễn phí và hiệu quả nhất để tăng tốc website của bạn. Tìm hiểu thêm tại bài cải thiện hiệu suất website với PHP.

Những lưu ý quan trọng khi đổi phiên bản PHP để tránh lỗi tương thích

Kiểm tra tính tương thích của code, plugins, themes

Đây là bước chuẩn bị quan trọng nhất trước khi bạn nhấn nút thay đổi phiên bản PHP. Không phải tất cả mã nguồn, plugin hay theme đều được viết để tương thích với các phiên bản PHP mới nhất. Nếu website của bạn đang sử dụng một plugin hoặc theme đã nhiều năm không được cập nhật, rất có thể nó được viết bằng các hàm hoặc cú pháp cũ đã bị loại bỏ trong phiên bản PHP mới. Khi bạn nâng cấp PHP, những đoạn mã không tương thích này sẽ gây ra lỗi nghiêm trọng, thường dẫn đến “lỗi trắng trang” (white screen of death).

Do đó, trước khi nâng cấp, hãy kiểm tra trang thông tin của các plugin và theme bạn đang sử dụng để xem chúng hỗ trợ phiên bản PHP nào. Quy tắc vàng là: luôn sao lưu (backup) toàn bộ website của bạn trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi lớn nào. An toàn hơn nữa, nếu có thể, bạn nên thử nghiệm việc nâng cấp trên một môi trường thử nghiệm (staging environment) – một bản sao của website chính – để đảm bảo mọi thứ hoạt động ổn định trước khi áp dụng cho trang web thật. Hướng dẫn kiểm tra compatiblity plugin và theme chi tiết có trong bài viết kiểm tra tương thích PHP với plugin và theme.

Phân biệt phiên bản PHP phù hợp với từng website

Một quan niệm sai lầm phổ biến là “phiên bản mới nhất luôn là tốt nhất”. Mặc dù phiên bản PHP mới nhất mang lại hiệu suất và bảo mật cao nhất, nó có thể không phải là lựa chọn phù hợp nếu hệ sinh thái (mã nguồn, theme, plugin) của website bạn chưa sẵn sàng. Ví dụ, nếu một plugin quan trọng mà bạn không thể thay thế chỉ hỗ trợ đến PHP 8.0, thì việc bạn cố gắng nâng cấp lên PHP 8.2 sẽ chắc chắn gây ra lỗi.

Vì vậy, lựa chọn tốt nhất là phiên bản PHP ổn định và mới nhất mà TẤT CẢ các thành phần của website bạn đều hỗ trợ. Hãy kiểm tra yêu cầu của WordPress core, theme bạn đang dùng và tất cả các plugin đang kích hoạt. Thông thường, bạn nên chọn phiên bản được khuyến nghị bởi WordPress. Điều này đảm bảo sự cân bằng tối ưu giữa hiệu suất, bảo mật và tính tương thích, giúp website hoạt động một cách trơn tru và ổn định nhất. Thông tin chi tiết trong bài chọn phiên bản PHP phù hợp.

Cách kiểm tra phiên bản PHP hiện tại và xác nhận sau khi đổi

Cách xem phiên bản PHP hiện tại trên cPanel

Có nhiều cách để kiểm tra phiên bản PHP mà website của bạn đang sử dụng. Cách đơn giản nhất là ngay trong cPanel. Khi bạn truy cập vào công cụ “Select PHP Version” hoặc “MultiPHP Manager”, giao diện sẽ hiển thị rõ ràng phiên bản hiện tại đang được áp dụng cho tên miền của bạn. Đây là cách nhanh nhất và không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp.

Một cách khác chính xác hơn là sử dụng hàm phpinfo(). Bạn chỉ cần tạo một tệp tin mới trong thư mục gốc của website (ví dụ: public_html) với tên gọi bất kỳ, chẳng hạn như checkphp.php. Mở tệp tin đó ra và dán vào nội dung sau: <?php phpinfo(); ?>. Lưu lại, sau đó truy cập vào đường dẫn yourdomain.com/checkphp.php trên trình duyệt. Một trang thông tin chi tiết về môi trường PHP của bạn sẽ hiện ra, với phiên bản PHP được hiển thị rất lớn ngay ở đầu trang. Lưu ý: sau khi kiểm tra xong, bạn nên xóa tệp tin này đi để đảm bảo an toàn. Tham khảo thêm cách kiểm tra PHP trong bài kiểm tra phiên bản PHP hiện tại.

Xác nhận sau khi đổi phiên bản PHP

Sau khi bạn đã thực hiện thao tác đổi phiên bản trong cPanel, việc xác nhận là vô cùng quan trọng để đảm bảo thay đổi đã thực sự được áp dụng và không gây ra vấn đề gì. Đầu tiên, hãy sử dụng lại một trong các phương pháp trên (kiểm tra trong cPanel hoặc dùng tệp phpinfo()) để xem phiên bản mới đã được hiển thị chính xác hay chưa.

Tiếp theo, và cũng là bước không thể bỏ qua, là kiểm tra toàn diện hoạt động của website. Hãy xóa bộ nhớ đệm (cache) của trình duyệt và website, sau đó truy cập trang web như một người dùng bình thường. Duyệt qua các trang chính, trang sản phẩm, trang bài viết. Kiểm tra các chức năng động như gửi biểu mẫu liên hệ, thêm sản phẩm vào giỏ hàng, thực hiện thanh toán thử (nếu có), và đăng nhập vào khu vực quản trị. Nếu tất cả các chức năng đều hoạt động trơn tru, không có lỗi hiển thị, thì quá trình nâng cấp của bạn đã thành công tốt đẹp. Hướng dẫn kiểm tra chi tiết có thể tham khảo tại xác nhận hiệu quả cài đặt PHP.

Khắc phục sự cố thường gặp khi đổi phiên bản PHP trên cPanel

Website xuất hiện lỗi trắng trang hoặc lỗi cú pháp

Đây là sự cố đáng sợ và phổ biến nhất sau khi nâng cấp PHP. Nguyên nhân gần như luôn luôn là do một đoạn mã nào đó trong theme hoặc plugin không tương thích với cú pháp của phiên bản PHP mới. Khi trình thông dịch PHP gặp phải đoạn mã không hiểu được, nó sẽ dừng thực thi và gây ra lỗi nghiêm trọng, dẫn đến trang web không thể hiển thị bất cứ nội dung gì.

Cách xử lý nhanh nhất và an toàn nhất trong trường hợp này là ngay lập tức quay trở lại cPanel và đổi phiên bản PHP về lại phiên bản cũ trước đó. Thao tác này sẽ giúp website của bạn hoạt động trở lại bình thường. Sau khi website đã “sống” lại, bạn cần bắt đầu quá trình điều tra: vô hiệu hóa lần lượt từng plugin để xem plugin nào gây ra lỗi, hoặc chuyển sang một theme mặc định của WordPress để kiểm tra xem lỗi có phải do theme hay không. Việc kiểm tra log lỗi (error logs) trong cPanel cũng sẽ cung cấp thông tin chi tiết về tệp tin và dòng mã nào đã gây ra sự cố. Xem thêm chi tiết trong bài xử lý lỗi PHP trong WordPress.

Một số tính năng hoặc plugin không hoạt động đúng

Đôi khi, website không bị lỗi trắng trang hoàn toàn nhưng một số chức năng cụ thể lại ngừng hoạt động. Ví dụ, biểu mẫu liên hệ không gửi được email, slideshow không hiển thị, hoặc một số tùy chọn trong trang quản trị bị lỗi. Đây cũng là một triệu chứng của vấn đề không tương thích, nhưng ở mức độ nhẹ hơn.

Tương tự như trên, giải pháp đầu tiên là tạm thời quay về phiên bản PHP cũ để khôi phục chức năng. Sau đó, hãy kiểm tra trang thông tin của plugin hoặc theme gây lỗi để xem có bản cập nhật mới nào tương thích với phiên bản PHP bạn muốn nâng cấp không. Thông thường, các nhà phát triển uy tín sẽ liên tục cập nhật sản phẩm của họ để bắt kịp với các phiên bản PHP mới. Nếu không có bản cập nhật, bạn có thể cần phải liên hệ với nhà phát triển để hỏi về lộ trình hỗ trợ hoặc tìm một plugin/theme khác có chức năng tương tự để thay thế. Các bước xử lý chi tiết có trong bài sửa lỗi plugin và chức năng website.

Best Practices

Để quá trình đổi phiên bản PHP diễn ra suôn sẻ và an toàn, hãy luôn tuân thủ các nguyên tắc vàng sau đây:

• Luôn sao lưu (backup) trước khi hành động: Đây là quy tắc số một và không bao giờ được bỏ qua. Hãy tạo một bản sao lưu đầy đủ cả tệp tin và cơ sở dữ liệu của website trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi nào. Nếu có sự cố xảy ra, bạn luôn có thể khôi phục lại trạng thái ổn định ban đầu. Hướng dẫn backup chi tiết trong bài backup website WordPress.
• Kiểm tra danh sách tương thích: Trước khi nâng cấp, hãy dành thời gian kiểm tra trang tài liệu của WordPress, theme và tất cả các plugin quan trọng để đảm bảo chúng hỗ trợ phiên bản PHP bạn sắp chuyển sang. Công cụ kiểm tra tương thích PHP tại công cụ kiểm tra PHP sẽ giúp bạn dễ dàng thực hiện bước này.
• Thử nghiệm trên môi trường Staging: Nếu có thể, hãy luôn thử nghiệm trên một bản sao của website (staging site). Điều này cho phép bạn phát hiện và sửa lỗi trong một môi trường an toàn mà không ảnh hưởng đến người dùng trên website chính. Tìm hiểu cách tạo staging site tại làm việc với staging site.
• Không chọn phiên bản quá mới một cách mù quáng: Đừng vội vàng nâng cấp lên phiên bản PHP mới nhất ngay khi nó vừa ra mắt. Hãy đợi một thời gian cho phiên bản đó trở nên ổn định và các nhà phát triển plugin/theme có thời gian để cập nhật sản phẩm của họ. Hãy chọn phiên bản ổn định được cộng đồng khuyến nghị.
• Duy trì cập nhật định kỳ: Hãy xem việc cập nhật PHP như một phần của công việc bảo trì website định kỳ. Việc giữ cho phiên bản PHP luôn được cập nhật trong danh sách được hỗ trợ sẽ đảm bảo website của bạn luôn an toàn và hoạt động với hiệu suất tối ưu.

Kết luận

Việc thay đổi phiên bản PHP trên cPanel không phải là một tác vụ quá phức tạp, nhưng nó đòi hỏi sự cẩn trọng và chuẩn bị kỹ lưỡng. Như chúng ta đã tìm hiểu, cập nhật PHP mang lại những lợi ích vô giá về bảo mật và tốc độ, hai yếu tố sống còn đối với bất kỳ website nào trong môi trường internet cạnh tranh ngày nay. Bằng cách làm theo hướng dẫn chi tiết trong bài viết này, từ việc đăng nhập cPanel, chọn phiên bản phù hợp, cho đến việc kiểm tra và xử lý sự cố, bạn hoàn toàn có thể tự tin làm chủ quá trình này.

Hãy nhớ rằng, việc duy trì một phiên bản PHP hiện đại là một phần quan trọng của việc quản trị và bảo trì website. Đừng ngần ngại thực hiện việc này một cách định kỳ. Bước tiếp theo cho bạn ngay bây giờ là hãy kiểm tra phiên bản PHP hiện tại của mình, lên kế hoạch sao lưu website và tiến hành nâng cấp. Nếu bạn gặp bất kỳ khó khăn nào, đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật của nhà cung cấp hosting, như AZWEB, luôn sẵn sàng giúp đỡ bạn.

---

---