Kiến thức Hữu ích 😍

Hướng Dẫn Tạo Menu Dọc Trong WordPress Đơn Giản & Hiệu Quả

Bạn có nhận thấy rằng menu dọc đang dần trở thành một xu hướng thiết kế website nổi bật không? Không chỉ mang lại vẻ ngoài hiện đại, gọn gàng, menu dọc còn là giải pháp tuyệt vời để tăng trải nghiệm người dùng và tối ưu không gian hiển thị, đặc biệt với những trang web có cấu trúc phức tạp. Tuy nhiên, nhiều người dùng WordPress là gì vẫn còn loay hoay, chưa biết cách làm thế nào để tạo và tùy chỉnh một menu dọc hiệu quả cho giao diện của mình. Vấn đề này có thể đến từ việc thiếu kiến thức về plugin hỗ trợ hoặc e ngại việc phải can thiệp vào code.

Hiểu được điều đó, bài viết này của AZWEB sẽ là kim chỉ nam dành cho bạn. Chúng tôi sẽ hướng dẫn chi tiết các bước tạo menu dọc trong WordPress, từ cách sử dụng plugin đơn giản cho người mới bắt đầu đến phương pháp chỉnh sửa code dành cho những ai muốn tùy biến sâu hơn. Bên cạnh đó, bài viết còn chia sẻ những mẹo tối ưu và các lưu ý quan trọng trong thiết kế để bạn có thể tạo ra một menu dọc không chỉ đẹp mà còn thực sự hiệu quả.

Tìm hiểu về menu dọc và lợi ích trong giao diện website

Trước khi bắt tay vào thực hiện, hãy cùng AZWEB tìm hiểu rõ hơn về khái niệm menu dọc và những lợi ích không thể bỏ qua mà nó mang lại cho trang web của bạn.

Menu dọc là gì?

Menu dọc (Vertical Menu), hay còn gọi là menu thanh bên (sidebar menu), là một dạng thanh điều hướng được bố trí theo chiều dọc của trang web, thường nằm ở phía bên trái hoặc bên phải của nội dung chính. Đây là một thành phần điều hướng phổ biến, giúp người dùng dễ dàng truy cập vào các trang hoặc các mục quan trọng khác nhau trên website của bạn.

Khác với menu ngang truyền thống thường đặt ở đầu trang (header), menu dọc tận dụng không gian hai bên của trang. Sự khác biệt cơ bản này tạo ra những ưu thế riêng biệt trong thiết kế và trải nghiệm người dùng. Trong khi menu ngang phù hợp với các website có cấu trúc đơn giản, ít mục, thì menu dọc lại là lựa chọn lý tưởng cho các trang web lớn, phức tạp như trang thương mại điện tử, blog có nhiều danh mục, hoặc các trang tin tức.

Hình minh họa

Lợi ích của menu dọc trong thiết kế web

Sử dụng menu dọc không chỉ là một lựa chọn về mặt thẩm mỹ mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực, giúp cải thiện đáng kể trải nghiệm người dùng và hiệu quả hoạt động của website.

  • Tiết kiệm không gian chiều ngang: Đây là lợi ích rõ ràng nhất. Bằng cách di chuyển thanh điều hướng sang một bên, bạn sẽ giải phóng được toàn bộ không gian quý giá ở phía trên cho các nội dung quan trọng khác như banner, tiêu đề hấp dẫn hoặc các nút kêu gọi hành động (CTA).
  • Tăng khả năng hiển thị đa cấp menu dễ dàng: Với menu dọc, việc hiển thị các menu con (sub-menu) trở nên trực quan và gọn gàng hơn rất nhiều. Người dùng có thể dễ dàng xem toàn bộ cấu trúc trang web chỉ bằng cách lướt qua menu, thay vì phải nhấp chuột nhiều lần như trên menu ngang. Điều này đặc biệt hữu ích cho các website có hệ thống danh mục sản phẩm hoặc bài viết phân cấp phức tạp. Bạn có thể tìm hiểu thêm về cách quản lý category là gì trong WordPress để tổ chức menu hiệu quả hơn.
  • Hỗ trợ người dùng dễ dàng thao tác trên các thiết bị khác nhau: Menu dọc có khả năng thích ứng rất tốt với các kích thước màn hình khác nhau. Trên các thiết bị di động, nó có thể dễ dàng được chuyển đổi thành dạng menu ẩn (off-canvas menu) hoặc menu hamburger, giúp tiết kiệm không gian mà vẫn đảm bảo người dùng có thể truy cập đầy đủ các mục điều hướng một cách thuận tiện.

Hướng dẫn tạo menu dọc trong WordPress bằng plugin

Đối với những người không chuyên về lập trình, sử dụng plugin là cách nhanh chóng và an toàn nhất để tạo menu dọc. WordPress cài đặt plugin cung cấp một kho plugin phong phú, cho phép bạn thêm tính năng này chỉ với vài cú nhấp chuột.

Các plugin phổ biến hỗ trợ tạo menu dọc

Thị trường plugin WordPress rất đa dạng, dưới đây là một số cái tên nổi bật và đáng tin cậy mà AZWEB gợi ý cho bạn để tạo menu dọc:

  • Max Mega Menu: Đây là một trong những plugin tạo menu mạnh mẽ và phổ biến nhất. Nó không chỉ hỗ trợ menu dọc mà còn cho phép bạn tạo ra các mega menu phức tạp với nhiều cột, widget và biểu tượng.
    • Ưu điểm: Rất nhiều tùy chọn tùy biến, tương thích tốt với hầu hết các theme WordPress, hỗ trợ responsive.
    • Nhược điểm: Có thể hơi phức tạp cho người mới bắt đầu vì có quá nhiều cài đặt.
  • WP Vertical Menu: Một plugin chuyên dụng cho việc tạo menu dọc. Nó cung cấp các tính năng cần thiết để bạn có thể nhanh chóng thiết lập một menu dọc đẹp mắt.
    • Ưu điểm: Dễ sử dụng, tập trung vào chức năng chính, có nhiều mẫu giao diện sẵn.
    • Nhược điểm: Ít tùy chọn nâng cao hơn so với Max Mega Menu.
  • Elementor Pro: Nếu bạn đang sử dụng trình tạo trang Elementor, phiên bản Pro của nó đã tích hợp sẵn widget “Nav Menu”. Widget này cho phép bạn tạo menu dọc một cách trực quan bằng cách kéo thả và tùy chỉnh mọi thứ từ bố cục, màu sắc đến hiệu ứng.
    • Ưu điểm: Tích hợp liền mạch với Elementor, tùy biến trực quan, không cần cài thêm plugin khác.
    • Nhược điểm: Yêu cầu bạn phải có phiên bản Elementor Pro.

Hình minh họa

Hướng dẫn cài đặt và cấu hình menu dọc bằng plugin

Dưới đây là các bước chung để cài đặt và cấu hình menu dọc bằng plugin, lấy ví dụ với plugin Max Mega Menu:

  1. Cài đặt và kích hoạt plugin: Từ trang quản trị WordPress, điều hướng đến Gói mở rộng (Plugins) > Cài mới. Tìm kiếm “Max Mega Menu”, sau đó nhấn Cài đặt và Kích hoạt.
  2. Tạo menu của bạn: Đi đến Giao diện (Appearance) > Menu. Tạo một menu mới hoặc chọn một menu đã có sẵn mà bạn muốn chuyển thành menu dọc.
  3. Kích hoạt Max Mega Menu cho menu của bạn: Trong trang quản lý Menu, cuộn xuống phần “Max Mega Menu Settings”. Đánh dấu vào ô “Enable” để kích hoạt plugin cho menu hiện tại.
  4. Thiết lập vị trí và chuyển đổi thành menu dọc: Sau khi kích hoạt, một tab Mega Menu sẽ xuất hiện khi bạn di chuột qua các mục menu. Đi đến tab Menu Themes trong cài đặt của Max Mega Menu. Tại đây, bạn có thể tùy chỉnh giao diện. Để chuyển thành menu dọc, bạn cần vào phần Menu Bar và tìm các tùy chọn liên quan đến định hướng (orientation) hoặc bố cục (layout). Tiếp theo, bạn vào Giao diện > Widget, kéo widget “Max Mega Menu” vào khu vực sidebar (thanh bên) mà bạn muốn hiển thị menu dọc. Chọn menu bạn đã tạo ở bước trên và lưu lại.
  5. Tùy chỉnh chi tiết: Trong phần Menu Themes, bạn có thể tùy chỉnh mọi thứ: màu sắc nền, màu chữ, kích thước font, hiệu ứng khi di chuột (hover), hiệu ứng mở rộng menu con… Hãy dành thời gian khám phá để menu của bạn trông chuyên nghiệp và phù hợp với thương hiệu.

Hình minh họa

Cách chỉnh sửa code để tạo menu dọc tùy biến

Nếu bạn là người có kiến thức về lập trình và muốn toàn quyền kiểm soát giao diện menu của mình mà không phụ thuộc vào plugin, việc chỉnh sửa code là lựa chọn lý tưởng. Phương pháp này giúp trang web của bạn nhẹ hơn và linh hoạt hơn trong tùy biến.

Sử dụng CSS cơ bản để tạo menu dọc

Đây là cách đơn giản nhất để biến một menu ngang thông thường thành menu dọc. Về cơ bản, bạn chỉ cần sử dụng một vài thuộc tính CSS để thay đổi cách hiển thị của các mục menu.

Giả sử menu của bạn có cấu trúc HTML với một class là .main-navigation. Bạn có thể thêm đoạn CSS sau vào phần Tùy biến (Customize) > CSS bổ sung trong WordPress:

/* Chuyển menu thành dạng block để xếp chồng lên nhau */
.main-navigation ul li {
    display: block; /* Hoặc flex với flex-direction: column */
    width: 100%; /* Đảm bảo mỗi mục chiếm hết chiều rộng của container */
}

/* Loại bỏ float nếu theme đang dùng */
.main-navigation ul li {
    float: none;
}

/* Thêm một chút phong cách cho đẹp mắt */
.main-navigation ul li a {
    display: block; /* Link chiếm hết không gian của thẻ li */
    padding: 10px 15px;
    border-bottom: 1px solid #eee; /* Tạo đường phân cách */
    color: #333;
    text-decoration: none;
    transition: background-color 0.3s ease;
}

/* Hiệu ứng khi di chuột qua */
.main-navigation ul li a:hover {
    background-color: #f5f5f5;
    color: #0073aa;
}

Hình minh họa

Tùy chỉnh PHP hoặc template trong WordPress để hiển thị menu dọc

Để có một menu dọc đúng nghĩa và có thể đặt ở bất kỳ vị trí nào (ví dụ như sidebar), bạn cần can thiệp sâu hơn vào các tệp của theme. Lưu ý quan trọng: Luôn sử dụng child theme (theme con) để thực hiện các thay đổi này, tránh việc mất tùy chỉnh khi cập nhật theme gốc.

  1. Đăng ký một vị trí menu mới: Mở tệp functions.php của child theme và thêm đoạn code sau để đăng ký một vị trí menu mới tên là “Vertical Menu”:
function register_vertical_menu() {
  register_nav_menu('vertical-menu', __('Vertical Menu'));
}
add_action('init', 'register_vertical_menu');
  1. Hiển thị menu ở vị trí mong muốn: Bây giờ, bạn có thể gọi menu này ra ở bất kỳ tệp template nào bạn muốn, ví dụ như sidebar.php hoặc header.php. Mở tệp đó và chèn đoạn code sau:
<?php
if (has_nav_menu('vertical-menu')) {
    wp_nav_menu(array(
        'theme_location' => 'vertical-menu',
        'container_class' => 'vertical-menu-container', // Thêm class để dễ dàng tùy biến CSS
        'menu_class'      => 'vertical-menu-list',
    ));
}
?>
  1. Tạo menu và gán vị trí: Cuối cùng, quay lại trang quản trị WordPress, vào Giao diện > Menu. Tạo một menu mới, sau đó ở phần “Vị trí hiển thị” (Display location), bạn sẽ thấy một tùy chọn mới là “Vertical Menu”. Đánh dấu vào đó và lưu menu lại. Giờ đây, menu của bạn sẽ hiển thị ở vị trí bạn đã chèn code PHP, và bạn có thể dùng CSS với class .vertical-menu-container để tùy chỉnh giao diện như ý muốn.

Tối ưu hóa menu dọc để cải thiện trải nghiệm người dùng

Việc tạo ra một menu dọc chỉ là bước đầu tiên. Để nó thực sự hiệu quả, bạn cần tối ưu hóa để đảm bảo người dùng có được trải nghiệm tốt nhất trên mọi thiết bị.

Hình minh họa

Tối ưu độ lớn và hiển thị trên thiết bị di động

Một trong những thách thức lớn nhất của menu dọc là làm sao để nó hiển thị tốt trên màn hình di động có chiều ngang hẹp. Một menu dọc cố định sẽ chiếm quá nhiều không gian và gây khó chịu cho người dùng.

  • Thiết kế đáp ứng (Responsive Design): Đây là yếu tố bắt buộc. Bạn cần sử dụng CSS Media Queries để thay đổi cách hiển thị của menu trên các kích thước màn hình khác nhau. Ví dụ, trên màn hình lớn (desktop), menu sẽ hiển thị đầy đủ. Nhưng trên màn hình nhỏ hơn (tablet, mobile), nó nên được ẩn đi và chỉ xuất hiện khi người dùng nhấp vào một biểu tượng (thường là biểu tượng hamburger ☰). Tham khảo thêm về plugin popup WordPress để tăng tương tác cho menu trên thiết bị di động.
  • Sử dụng menu dạng Toggle hoặc Accordion: Đối với các menu con, thay vì hiển thị trực tiếp, hãy sử dụng hiệu ứng gập/mở (accordion). Khi người dùng nhấn vào một mục cha, các mục con sẽ xổ ra bên dưới. Điều này giúp menu trở nên cực kỳ gọn gàng và dễ điều hướng trên không gian hẹp của điện thoại.

Tính năng hỗ trợ người dùng

Những chi tiết nhỏ có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong trải nghiệm người dùng. Hãy cân nhắc thêm các tính năng sau để menu của bạn trở nên thân thiện và chuyên nghiệp hơn.

  • Thêm biểu tượng (Icons) và Chú thích (Tooltips): Việc thêm các biểu tượng nhỏ bên cạnh tên mục menu giúp người dùng nhận diện nhanh hơn mà không cần đọc kỹ văn bản. Ví dụ, biểu tượng ngôi nhà cho trang chủ, giỏ hàng cho trang mua sắm. WooCommerce là gì cũng hỗ trợ tích hợp biểu tượng và tooltip cho menu cửa hàng trực tuyến. Tooltips (chú thích nhỏ xuất hiện khi di chuột) cũng có thể hữu ích để giải thích rõ hơn về một mục nào đó nếu cần.
  • Hiệu ứng chuyển động mượt mà: Thay vì để menu con xuất hiện đột ngột, hãy sử dụng các hiệu ứng chuyển động CSS (CSS transitions) để chúng trượt ra hoặc mờ vào một cách mượt mà. Điều này không chỉ làm cho giao diện trông đẹp hơn mà còn tạo cảm giác phản hồi tức thì, giúp người dùng cảm thấy dễ chịu hơn khi tương tác.

Hình minh họa

Một số lưu ý khi thiết kế menu dọc phù hợp với giao diện website

Một menu dọc hiệu quả cần phải hài hòa với tổng thể thiết kế của trang web. Dưới đây là những lưu ý quan trọng bạn cần ghi nhớ để đảm bảo tính thẩm mỹ và công năng.

Đảm bảo tính đồng nhất và phong cách thiết kế

Menu là một phần không thể thiếu của giao diện, vì vậy nó cần phải tuân thủ theo bộ nhận diện thương hiệu và phong cách chung của website.

  • Màu sắc và Font chữ: Hãy chắc chắn rằng màu sắc của menu (màu nền, màu chữ, màu khi di chuột) phù hợp với bảng màu chủ đạo của trang web. Tương tự, font chữ sử dụng trong menu cũng nên đồng nhất với font chữ của các phần còn lại để tạo ra một thể thống nhất, chuyên nghiệp.
  • Vị trí menu hợp lý: Vị trí phổ biến nhất cho menu dọc là bên trái, vì đây là nơi mắt người dùng thường nhìn vào đầu tiên. Tuy nhiên, tùy thuộc vào bố cục cụ thể, bạn cũng có thể đặt nó ở bên phải. Điều quan trọng là phải đảm bảo nó không gây cản trở hay làm rối mắt người đọc khi họ tương tác với nội dung chính.

Không nên quá tải thông tin trong menu dọc

Mặc dù menu dọc có thể chứa nhiều mục hơn menu ngang, điều đó không có nghĩa là bạn nên nhồi nhét tất cả mọi thứ vào đó. Một menu quá tải sẽ gây phản tác dụng và làm người dùng bối rối.

  • Giới hạn số lượng mục menu chính: Hãy cố gắng giữ số lượng các mục cấp cao nhất ở mức hợp lý (dưới 10-12 mục). Chỉ nên đưa vào những liên kết quan trọng và cần thiết nhất. Các liên kết phụ hoặc ít quan trọng hơn có thể được đặt ở footer hoặc các trang liên quan.
  • Sử dụng menu con hợp lý, không sâu quá nhiều cấp: Cấu trúc menu phân cấp là rất tốt, nhưng đừng lạm dụng nó. Một cấu trúc menu sâu quá 3 cấp thường sẽ rất khó để theo dõi và điều hướng. Hãy cố gắng tổ chức cấu trúc website của bạn một cách logic để menu không trở nên quá phức tạp.

Các vấn đề thường gặp và cách khắc phục

Trong quá trình triển khai menu dọc, bạn có thể sẽ gặp phải một số sự cố không mong muốn. Dưới đây là các vấn đề phổ biến và hướng giải quyết từ AZWEB.

Hình minh họa

Menu dọc không hiển thị đúng trên các thiết bị nhỏ

Đây là lỗi phổ biến nhất. Bạn thấy menu của mình hoàn hảo trên máy tính, nhưng khi xem trên điện thoại, nó bị vỡ, tràn ra ngoài hoặc không thể sử dụng được.

  • Nguyên nhân: Thường là do thiếu hoặc sai sót trong code CSS responsive.
  • Cách khắc phục:
    1. Kiểm tra CSS và Media Query: Sử dụng công cụ “Inspect” (Kiểm tra phần tử) của trình duyệt để xem các quy tắc CSS nào đang được áp dụng cho menu trên kích thước màn hình di động. Hãy chắc chắn rằng bạn đã có các đoạn @media query để xử lý cho các màn hình nhỏ. Ví dụ: @media (max-width: 768px) { ... }.
    2. Sử dụng plugin hỗ trợ mobile menu: Nếu việc viết CSS quá phức tạp, bạn có thể cài thêm một plugin chuyên xử lý menu trên di động như “Responsive Menu” hoặc “WP Mobile Menu”. Các plugin này sẽ tự động tạo một menu tối ưu cho di động thay thế cho menu hiện tại của bạn.

Lỗi giao diện khi xung đột plugin hoặc theme

Đôi khi, sau khi cài đặt plugin menu hoặc thêm code tùy chỉnh, bạn thấy giao diện website bị lỗi, các thành phần khác bị xô lệch hoặc menu không hoạt động.

  • Nguyên nhân: Xung đột giữa CSS/JavaScript của plugin/code mới với theme hoặc một plugin khác đang được cài đặt.
  • Cách khắc phục:
    1. Xác định xung đột: Để kiểm tra xem có phải do xung đột plugin hay không, hãy tạm thời vô hiệu hóa tất cả các plugin khác (trừ plugin menu bạn vừa cài). Nếu menu hoạt động bình thường, hãy kích hoạt lại từng plugin một để tìm ra “thủ phạm”. Nếu vấn đề vẫn còn, hãy thử chuyển sang một theme mặc định của WordPress (như Twenty Twenty-Three) để xem có phải lỗi do theme hay không.
    2. Giải pháp: Khi đã xác định được nguồn gây xung đột, bạn có thể tìm một plugin thay thế có chức năng tương tự nhưng tương thích tốt hơn. Nếu lỗi do code CSS, bạn có thể cần phải viết lại các quy tắc CSS của mình để chúng cụ thể hơn (ví dụ: sử dụng ID hoặc các class cha để giới hạn phạm vi ảnh hưởng), tránh ghi đè lên các style của theme hoặc plugin khác.

Best Practices khi tạo menu dọc trong WordPress

Để tạo ra một menu dọc thực sự chất lượng, hãy ghi nhớ những nguyên tắc vàng sau đây. Đây là những kinh nghiệm được đúc kết giúp bạn tránh được các sai lầm phổ biến và xây dựng một hệ thống điều hướng xuất sắc.

  • Đảm bảo menu đơn giản và dễ hiểu: Đừng làm người dùng phải suy nghĩ. Sử dụng các nhãn menu rõ ràng, ngắn gọn và đi thẳng vào vấn đề. Sắp xếp các mục theo thứ tự ưu tiên hoặc theo nhóm logic để người dùng có thể nhanh chóng tìm thấy thứ họ cần.
  • Ưu tiên tốc độ tải trang: Các hiệu ứng chuyển động và hình ảnh phức tạp có thể làm đẹp cho menu nhưng cũng có thể làm chậm trang web của bạn. Luôn kiểm tra hiệu suất sau khi thêm các hiệu ứng. Hãy ưu tiên các hiệu ứng được tạo bằng CSS thay vì JavaScript nặng nề để đảm bảo tốc độ tối ưu. Tham khảo thêm các plugin WordPress giúp cải thiện khả năng tối ưu.
  • Tránh dùng quá nhiều cấp menu: Như đã đề cập, một cấu trúc menu quá sâu sẽ khiến người dùng cảm thấy lạc lối. Cố gắng giữ cấu trúc của bạn phẳng nhất có thể, lý tưởng là không quá 2-3 cấp.
  • Luôn kiểm tra trải nghiệm trên đa thiết bị: Đừng bao giờ cho rằng menu của bạn sẽ hoạt động tốt ở mọi nơi. Hãy kiểm tra kỹ lưỡng trên các thiết bị khác nhau (máy tính, máy tính bảng, điện thoại) và các trình duyệt phổ biến (Chrome, Firefox, Safari) trước khi chính thức ra mắt.
  • Không chỉnh sửa trực tiếp theme gốc: Đây là một quy tắc tối quan trọng. Mọi thay đổi về code (PHP, CSS) nên được thực hiện thông qua một child theme hoặc một plugin tùy chỉnh. Điều này đảm bảo rằng các tùy chỉnh của bạn sẽ không bị mất khi bạn cập nhật theme gốc trong tương lai.

Hình minh họa

Kết luận

Qua bài hướng dẫn chi tiết này, AZWEB hy vọng bạn đã có một cái nhìn toàn diện và rõ ràng về cách tạo menu dọc trong WordPress. Chúng ta đã cùng nhau đi qua từ những khái niệm cơ bản, lợi ích của menu dọc, cho đến hai phương pháp triển khai chính: sử dụng plugin một cách nhanh chóng và tùy biến bằng code để có sự linh hoạt tối đa. Dù bạn là người mới bắt đầu hay một nhà phát triển có kinh nghiệm, việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ giúp bạn dễ dàng xây dựng một hệ thống điều hướng hiệu quả.

Việc áp dụng menu dọc không chỉ giúp tối ưu hóa không gian và làm cho trang web của bạn trông hiện đại hơn, mà quan trọng hơn cả là cải thiện đáng kể trải nghiệm của người dùng. Một menu được tổ chức tốt, dễ sử dụng trên mọi thiết bị chính là chìa khóa để giữ chân khách truy cập và hướng họ đến những nội dung quan trọng.

Đừng ngần ngại thử áp dụng những kiến thức trong bài viết này để tạo ra một menu dọc chuyên nghiệp cho website WordPress của mình. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào hoặc cần hỗ trợ thêm, hãy để lại bình luận bên dưới. Đội ngũ của AZWEB luôn sẵn sàng giúp đỡ bạn.

Đánh giá

Bùi Mạnh Đức

AZWEB Team

Hơn 10+ năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế website và SEO, với hơn 200+ dự án thành công.

Tối Ưu Hiệu Ứng WordPress & Tăng Tốc Trang Web Hiệu Quả 01/10/2025 Hướng Dẫn Tạo Nút Back To Top Cho WordPress Đơn Giản, Tiêu Hao Thời Gian Ngắn 01/10/2025