Bạn đã bao giờ tự hỏi file có đuôi .tar.gz là gì và tại sao chúng lại xuất hiện khắp nơi trong thế giới hosting là gì và quản lý máy chủ chưa? Về cơ bản, file tar.gz là một định dạng file nén mạnh mẽ, kết hợp hai công cụ của hệ điều hành Linux: tar (tape archive) để đóng gói nhiều file và thư mục thành một file duy nhất, và gzip (GNU zip) để nén file đó lại, giúp giảm đáng kể dung lượng lưu trữ. Hãy tưởng tượng bạn dọn nhà, bạn dùng tar để gom tất cả đồ đạc vào một chiếc thùng lớn, sau đó dùng gzip để hút chân không chiếc thùng đó cho nó nhỏ gọn lại.
Trong lĩnh vực quản lý website, đặc biệt là trên các hosting Việt Nam sử dụng DirectAdmin, file tar.gz đóng một vai trò không thể thiếu. Đây là định dạng chuẩn để tạo các bản sao lưu (backup) toàn bộ website, từ mã nguồn, hình ảnh cho đến cơ sở dữ liệu. Nhờ khả năng nén hiệu quả, việc di chuyển website giữa các máy chủ hay khôi phục dữ liệu trở nên nhanh chóng và tiết kiệm băng thông hơn rất nhiều. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn từ A đến Z cách tải, giải nén, quản lý và bảo mật file tar.gz trên DirectAdmin một cách an toàn và chuyên nghiệp.

Hướng dẫn tải file tar.gz trên giao diện DirectAdmin
Với giao diện đồ họa thân thiện của DirectAdmin, việc tải một file tar.gz về máy tính cá nhân trở nên cực kỳ đơn giản, ngay cả khi bạn không phải là một chuyên gia về kỹ thuật.
Truy cập và định vị file tar.gz trên DirectAdmin
Trước hết, bạn cần xác định được file tar.gz của mình đang nằm ở đâu. Thông thường, các file backup sẽ được lưu trong thư mục /backups hoặc một thư mục mà bạn đã chỉ định trước đó.
Để bắt đầu, hãy làm theo các bước sau:
- Đăng nhập vào tài khoản DirectAdmin của bạn.
- Trên giao diện chính, tìm đến mục “System Info & Files” và nhấp vào “File Manager”. Đây chính là công cụ quản lý file trực quan của bạn.
- Trong File Manager, bạn sẽ thấy một cây thư mục ở bên trái. Hãy duyệt qua các thư mục để tìm đến vị trí chứa file tar.gz. Ví dụ, nếu đó là bản backup, nó có thể nằm trong thư mục
backups. Nếu đó là một plugin hay theme bạn vừa tải lên, nó có thể ở trongdomains/yourdomain.com/public_html/wp-content/.

Thao tác tải file tar.gz về máy tính
Khi đã tìm thấy file mình cần, việc tải về chỉ mất vài cú nhấp chuột. Bạn có thể chọn một trong hai cách sau:
- Cách 1: Nhấp chuột phải vào tên file tar.gz bạn muốn tải. Một menu ngữ cảnh sẽ hiện ra, hãy chọn “Download”.
- Cách 2: Nhấp chuột một lần vào file để chọn nó, sau đó tìm và nhấp vào nút “Download” trên thanh công cụ của File Manager.
Trình duyệt của bạn sẽ ngay lập tức bắt đầu quá trình tải file về máy tính.
Một vài lưu ý quan trọng:
- Hãy đảm bảo bạn có kết nối Internet ổn định, đặc biệt khi tải các file có dung lượng lớn. Mất kết nối giữa chừng có thể làm hỏng file.
- Với các file backup cực lớn (vài GB trở lên), việc tải qua trình duyệt có thể bị giới hạn thời gian (timeout) bởi máy chủ. Trong trường hợp này, sử dụng dòng lệnh SSH sẽ là giải pháp tối ưu hơn.

Cách sử dụng dòng lệnh để tải và giải nén file tar.gz trên DirectAdmin
Trong khi giao diện đồ họa tiện lợi cho các tác vụ đơn giản, việc sử dụng dòng lệnh (command line) qua SSH lại mang đến sức mạnh, tốc độ và sự linh hoạt vượt trội. Đây là kỹ năng cần thiết cho bất kỳ ai muốn quản lý hosting một cách chuyên nghiệp.
Kết nối SSH với máy chủ DirectAdmin
SSH (Secure Shell) là một giao thức cho phép bạn kết nối và điều khiển máy chủ của mình một cách an toàn từ xa. Để bắt đầu, bạn cần một công cụ SSH client.
- Trên Windows: Bạn có thể sử dụng PuTTY (một công cụ miễn phí và phổ biến) hoặc sử dụng Terminal được tích hợp sẵn trên các phiên bản Windows 10/11 mới.
- Trên macOS và Linux: Ứng dụng Terminal đã được tích hợp sẵn.
Để kết nối, bạn cần thông tin đăng nhập SSH (IP máy chủ, tên người dùng, mật khẩu) được cung cấp bởi nhà cung cấp hosting AZWEB. Mở Terminal hoặc PuTTY và gõ lệnh sau: ssh username@server_ip_address Sau đó, nhập mật khẩu của bạn khi được yêu cầu. Nếu đăng nhập thành công, bạn sẽ thấy giao diện dòng lệnh của máy chủ.
Lệnh tải file tar.gz và giải nén trên server
Một khi đã kết nối SSH, bạn có thể thực hiện mọi thứ một cách nhanh chóng.
Để tải file tar.gz từ một URL bên ngoài về server:
Bạn có thể dùng lệnh wget hoặc curl. Đây là cách tuyệt vời để di chuyển website từ hosting cũ sang hosting mới mà không cần tải file về máy tính cá nhân.
- Sử dụng
wget:wget https://example.com/path/to/your/file.tar.gz - Sử dụng
curl:curl -O https://example.com/path/to/your/file.tar.gz
File sẽ được tải trực tiếp vào thư mục hiện tại của bạn trên server.
Để giải nén file tar.gz ngay trên server:
Đây là lúc lệnh tar phát huy sức mạnh. Di chuyển đến thư mục chứa file tar.gz bằng lệnh cd và sử dụng lệnh sau: tar -xzvf ten_file_cua_ban.tar.gz
Hãy cùng giải mã câu lệnh này:
-x: Viết tắt củaextract(giải nén).-z: Báo chotarbiết file này được nén bằnggzip.-v: Viết tắt củaverbose(hiển thị chi tiết), lệnh sẽ liệt kê tất cả các file khi chúng được giải nén.-f: Cho phép bạn chỉ định tên file cần giải nén.
Lệnh này sẽ giải nén toàn bộ nội dung của file tar.gz vào thư mục hiện tại.

Các lưu ý quan trọng khi thao tác với file tar.gz trên hosting
Làm việc với file tar.gz rất tiện lợi, nhưng nếu không cẩn thận, bạn có thể gặp phải một số lỗi không mong muốn hoặc thậm chí tạo ra lỗ hổng bảo mật. Nắm vững những lưu ý dưới đây sẽ giúp bạn thao tác an toàn và hiệu quả hơn.
Tránh lỗi phổ biến khi tải và giải nén
Bạn đã bao giờ gặp thông báo lỗi “file is corrupted” (file bị hỏng) khi giải nén chưa? Đây là một trong những vấn đề phổ biến nhất, và nguyên nhân thường đến từ:
- Tải file không hoàn chỉnh: Đây là lý do hàng đầu. Do kết nối mạng không ổn định, quá trình tải bị gián đoạn khiến file bị thiếu dữ liệu. Luôn kiểm tra dung lượng file sau khi tải về so với dung lượng gốc trên server.
- Sai lệnh giải nén: Sử dụng sai tham số cũng có thể gây lỗi. Ví dụ, nếu bạn chỉ dùng
tar -xfcho file.tar.gz, hệ thống có thể không tự nhận diện được định dạng gzip. Luôn dùng-zđể đảm bảo. - Không đủ dung lượng đĩa: Trước khi giải nén một file lớn, hãy kiểm tra xem cloud hosting của bạn còn đủ dung lượng trống hay không. Nếu không, quá trình giải nén sẽ thất bại giữa chừng.
Để chắc chắn file của bạn toàn vẹn, bạn có thể sử dụng lệnh md5sum ten_file.tar.gz trên server để tạo một chuỗi ký tự (checksum). Sau khi tải file về máy, bạn cũng dùng một công cụ tương tự để tạo checksum và so sánh hai chuỗi này. Nếu chúng khớp nhau, file của bạn an toàn 100%.
Giới hạn quyền truy cập và ảnh hưởng đến hiệu suất hosting
File tar.gz, đặc biệt là các file backup, chứa toàn bộ dữ liệu nhạy cảm của website bạn, bao gồm mã nguồn và thông tin kết nối cơ sở dữ liệu.
- Rủi ro bảo mật: Nếu bạn để một file backup trong thư mục
public_htmlvới quyền truy cập công khai, bất kỳ ai cũng có thể đoán ra đường dẫn và tải nó về. Đây là một lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng. Luôn đặt các file này ở thư mục không thể truy cập từ web hoặc đặt quyền truy cập chặt chẽ (ví dụ:600). - Ảnh hưởng hiệu suất: Giải nén một file tar.gz dung lượng lớn là một tác vụ tiêu tốn nhiều tài nguyên CPU và I/O (đọc/ghi đĩa). Nếu bạn thực hiện việc này vào giờ cao điểm, website của bạn có thể bị chậm đi đáng kể. Lời khuyên là hãy thực hiện các công việc nặng này vào thời điểm có ít người truy cập nhất (ví dụ: nửa đêm).
Cách quản lý và bảo mật file tar.gz hiệu quả trên DirectAdmin
Quản lý file tar.gz không chỉ dừng lại ở việc tải và giải nén. Để đảm bảo an toàn dữ liệu và vận hành website ổn định, bạn cần áp dụng các biện pháp quản lý và bảo mật một cách có hệ thống.
Đặt quyền truy cập phù hợp cho file tar.gz
Quyền truy cập file (file permissions) trên Linux quyết định ai có thể đọc, ghi và thực thi file. Đây là tuyến phòng thủ đầu tiên để bảo vệ dữ liệu của bạn.
- Quyền
644: Chủ sở hữu có thể đọc và ghi, những người khác chỉ có thể đọc. Đây là quyền phổ biến cho các file thông thường. - Quyền
600: Chỉ chủ sở hữu mới có quyền đọc và ghi. Đây là lựa chọn an toàn nhất cho các file backup tar.gz chứa thông tin nhạy cảm.
Bạn có thể thay đổi quyền file theo hai cách:
- Qua File Manager: Nhấp chuột phải vào file, chọn “Set Permissions”, bỏ chọn tất cả các ô ngoại trừ “Read” và “Write” cho mục “Owner”, sau đó lưu lại.
- Qua SSH: Sử dụng lệnh
chmod. Ví dụ:chmod 600 my_backup.tar.gz.
Bằng cách giới hạn quyền truy cập, bạn đã giảm thiểu đáng kể nguy cơ file backup bị rò rỉ.

Lưu trữ và sao lưu file tar.gz an toàn
Không bao giờ đặt tất cả trứng vào một giỏ. Việc chỉ lưu file backup trên cùng một hosting với website đang chạy là cực kỳ rủi ro. Nếu máy chủ gặp sự cố, bạn có thể mất cả hai.
Hãy tuân thủ quy tắc backup 3-2-1:
- 3 bản sao: Luôn có ít nhất ba bản sao của dữ liệu quan trọng.
- 2 loại thiết bị: Lưu các bản sao trên ít nhất hai loại thiết bị lưu trữ khác nhau (ví dụ: trên hosting và trên ổ cứng máy tính cá nhân).
- 1 bản sao ở nơi khác: Lưu ít nhất một bản sao ở một vị trí địa lý khác (off-site). Đây có thể là một dịch vụ lưu trữ đám mây như lưu trữ đám mây như Google Drive, Dropbox, hoặc một server backup riêng.
DirectAdmin thường có công cụ backup tự động. Hãy tận dụng nó để lên lịch tạo backup định kỳ và cấu hình để tự động gửi file tar.gz đến một nơi lưu trữ từ xa. Điều này đảm bảo dữ liệu của bạn luôn an toàn, ngay cả trong trường hợp xấu nhất.
Những vấn đề thường gặp và cách xử lý
Dù đã cẩn thận, đôi khi bạn vẫn sẽ gặp phải một số trục trặc khi làm việc với file tar.gz. Dưới đây là cách chẩn đoán và khắc phục các sự cố phổ biến nhất.
File tar.gz tải không thành công hoặc bị gián đoạn
Đây là vấn đề mà nhiều người dùng gặp phải, đặc biệt với các file có dung lượng lớn. Khi quá trình tải bị lỗi, bạn thường nhận được một file không hoàn chỉnh và không thể sử dụng được.
Giải pháp khắc phục:
- Kiểm tra kết nối mạng: Đầu tiên, hãy chắc chắn rằng đường truyền Internet của bạn ổn định. Thử tải lại vào một thời điểm khác.
- Sử dụng trình quản lý tải xuống: Các công cụ như IDM (Internet Download Manager) hoặc JDownloader có khả năng nối lại quá trình tải khi bị gián đoạn, giúp bạn tiết kiệm thời gian và công sức.
- Chuyển sang SSH: Nếu tải qua trình duyệt liên tục thất bại, đây là lúc bạn nên dùng SSH. Lệnh
wgethoặcscp(để tải file từ server về máy tính) đáng tin cậy hơn nhiều cho các file lớn.

Lỗi giải nén file tar.gz báo corrupted hoặc không đầy đủ
Khi bạn cố gắng giải nén và nhận được thông báo lỗi như “gzip: stdin: unexpected end of file” hoặc “tar: Unexpected EOF in archive”, gần như chắc chắn file của bạn đã bị hỏng.
Các bước kiểm tra và xử lý:
- So sánh dung lượng file: Kiểm tra kích thước file bạn vừa tải về. So sánh nó với kích thước của file gốc trên máy chủ. Nếu chúng không khớp, file đã bị tải lỗi.
- Tải lại file: Đây là giải pháp đơn giản và hiệu quả nhất. Hãy xóa file bị lỗi và thực hiện lại quá trình tải xuống. Lần này, hãy đảm bảo kết nối mạng không bị gián đoạn.
- Xác minh bằng Checksum: Nếu có thể, hãy tạo một mã checksum (MD5 hoặc SHA256) cho file gốc trên server. Sau khi tải về, tạo lại checksum trên máy của bạn và so sánh. Nếu hai mã này khác nhau, file chắc chắn đã bị thay đổi trong quá trình truyền tải.
Việc chủ động kiểm tra file trước khi giải nén sẽ giúp bạn tránh được nhiều phiền toái và nguy cơ ghi đè dữ liệu đang hoạt động bằng một bản backup bị lỗi.
Thực hành tốt nhất khi làm việc với file tar.gz trên DirectAdmin
Để trở thành một người quản trị website chuyên nghiệp, hãy biến những thói quen tốt sau đây thành phản xạ tự nhiên mỗi khi bạn làm việc với file tar.gz trên DirectAdmin.
- Luôn kiểm tra dung lượng và quyền file trước khi thao tác: Trước khi giải nén, hãy dùng lệnh
df -hđể đảm bảo bạn còn đủ dung lượng trống. Sau khi tạo hoặc tải lên file backup, hãy dùngchmod 600để bảo vệ nó ngay lập tức. - Không tải hoặc giải nén file từ nguồn không rõ ràng: Một file tar.gz từ nguồn không đáng tin cậy có thể chứa mã độc, virus hoặc web shell. Chỉ giải nén các file mà bạn biết rõ nguồn gốc và mục đích.
- Nên backup dữ liệu quan trọng trước khi tiến hành thao tác: Trước khi bạn giải nén một file backup để khôi phục website, hãy tạo một bản backup cho trạng thái hiện tại. Nếu quá trình khôi phục gặp lỗi, bạn vẫn có thể quay trở lại.
- Sử dụng SSH để thao tác khi cần độ chính xác và bảo mật cao hơn: Đối với các tác vụ quan trọng như di chuyển server, khôi phục dữ liệu lớn, SSH luôn là lựa chọn ưu việt hơn giao diện web.
- Tránh thao tác trực tiếp trên file hệ thống quan trọng: Hãy cẩn thận với đường dẫn khi bạn sử dụng lệnh
tar. Giải nén nhầm chỗ có thể ghi đè lên các file cấu hình quan trọng của hệ thống hoặc của website, gây ra lỗi nghiêm trọng.
Tuân thủ những nguyên tắc này không chỉ giúp bạn tránh được sai sót mà còn nâng cao đáng kể tính bảo mật và ổn định cho website của mình.
Kết luận
Việc quản lý file tar.gz là một kỹ năng cơ bản nhưng cực kỳ quan trọng đối với bất kỳ ai đang vận hành một website trên hosting DirectAdmin. Từ việc tải các bản backup đơn giản qua giao diện File Manager đến việc sử dụng sức mạnh của dòng lệnh SSH để di chuyển và giải nén các file dung lượng lớn, mỗi thao tác đều có vai trò riêng. Nắm vững các phương pháp này không chỉ giúp bạn tiết kiệm thời gian mà còn đảm bảo dữ liệu của bạn luôn được xử lý một cách chính xác.
Quan trọng hơn cả, hãy luôn đặt yếu tố bảo mật lên hàng đầu. Việc tuân thủ các quy tắc về phân quyền file, lưu trữ backup an toàn và cẩn trọng khi thực thi lệnh sẽ giúp bạn tránh được những rủi ro không đáng có. Hy vọng rằng qua bài viết chi tiết này, bạn đã có đủ tự tin để làm chủ các thao tác với file tar.gz.
Hãy áp dụng ngay những hướng dẫn này để quản lý file trên hosting DirectAdmin của bạn một cách an toàn và hiệu quả hơn. Nếu bạn đang tìm kiếm một giải pháp hosting tốt nhất DirectAdmin ổn định, hiệu suất cao cùng đội ngũ hỗ trợ chuyên nghiệp, đừng ngần ngại tham khảo các dịch vụ mà AZWEB cung cấp.