Tác giả: Bùi Mạnh Đức 
0 
85 
Copy Link
Bookmark
Khi lần đầu tiên bước vào thế giới WordPress là gì, khu vực quản trị có thể trông như một buồng lái máy bay phức tạp, với vô số nút bấm và menu. Đây chính là “trung tâm điều khiển” hay bộ não của toàn bộ website, nơi bạn có thể quản lý mọi thứ từ nội dung, giao diện đến các tính năng kỹ thuật. Tầm quan trọng của nó là không thể bàn cãi, bởi mọi thay đổi, dù là nhỏ nhất trên trang web của bạn, đều bắt nguồn từ đây.
Tuy nhiên, nhiều người mới bắt đầu thường cảm thấy choáng ngợp và không biết phải bắt đầu từ đâu. Những khó khăn như tìm kiếm một chức năng cụ thể, không hiểu thuật ngữ, hay lo lắng làm hỏng website là điều khó tránh khỏi. Khu vực quản trị WordPress thực chất được thiết kế rất logic, bao gồm các chức năng chính như quản lý bài viết và trang, tùy chỉnh giao diện, cài đặt plugin mở rộng tính năng, và quản lý người dùng. Bài viết này của AZWEB sẽ là tấm bản đồ chi tiết, giúp bạn từng bước làm quen, khám phá và tự tin làm chủ khu vực quan trọng này một cách dễ dàng.
Cách truy cập khu vực quản trị WordPress
Để bắt đầu hành trình quản lý website, việc đầu tiên bạn cần biết là làm thế nào để vào được “căn phòng điều khiển” này. Quá trình truy cập rất đơn giản nhưng cũng cần một vài lưu ý về bảo mật để giữ cho ngôi nhà số của bạn luôn an toàn.
Địa chỉ truy cập admin chuẩn
Theo mặc định, WordPress cung cấp một đường dẫn rất dễ nhớ để vào trang đăng nhập quản trị. Bạn chỉ cần thêm /wp-admin vào sau tên miền của mình. Ví dụ, nếu website của bạn là tenmiencuaban.com, bạn sẽ truy cập vào tenmiencuaban.com/wp-admin. Một đường dẫn khác cũng có chức năng tương tự là /wp-login.php.
Về mặt bảo mật, việc giữ nguyên đường dẫn mặc định này có thể khiến website của bạn dễ trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công tự động (brute-force attacks). Các bot sẽ liên tục thử đăng nhập vào địa chỉ này. Vì vậy, một trong những lưu ý bảo mật đầu tiên cho người dùng WordPress là nên thay đổi đường dẫn đăng nhập này bằng các cài đặt plugin bảo mật chuyên dụng. Điều này giống như việc bạn dời cửa chính của ngôi nhà đến một vị trí ít ai ngờ tới, giúp tăng cường an ninh một cách đáng kể.
Đăng nhập và khôi phục mật khẩu
Khi đã truy cập vào đúng địa chỉ, bạn sẽ thấy một biểu mẫu đăng nhập yêu cầu Tên người dùng hoặc Địa chỉ email và Mật khẩu. Hãy điền chính xác thông tin bạn đã tạo trong quá trình cách sử dụng WordPress. Sau khi điền xong, bạn có thể chọn “Tự động đăng nhập” để trình duyệt ghi nhớ phiên đăng nhập cho những lần sau. Nhấn nút “Đăng nhập” và bạn sẽ được đưa vào Bảng điều khiển (Dashboard).
Vậy nếu bạn lỡ quên mật khẩu thì sao? Đừng lo lắng. Ngay bên dưới biểu mẫu đăng nhập, có một liên kết với nội dung “Bạn đã quên mật khẩu?”. Hãy nhấp vào đó. Hệ thống sẽ yêu cầu bạn nhập tên người dùng hoặc email đã đăng ký. Sau khi xác nhận, WordPress sẽ gửi một email chứa đường link để bạn tạo lại mật khẩu mới. Trong trường hợp bạn không nhận được email, hãy kiểm tra thư mục spam. Nếu vẫn không thấy, có thể website của bạn đang gặp sự cố gửi mail, lúc này bạn cần liên hệ với nhà cung cấp dịch vụ hosting để được hỗ trợ.
Các thành phần chính trong khu vực quản trị WordPress
Khi đăng nhập thành công, bạn sẽ được chào đón bởi một giao diện gồm nhiều khu vực khác nhau. Thoạt nhìn có vẻ phức tạp, nhưng thực tế chúng được sắp xếp rất khoa học. Hãy cùng AZWEB khám phá ba thành phần cốt lõi tạo nên khu vực quản trị này nhé.
Dashboard (Bảng điều khiển)
Bảng điều khiển, hay Dashboard, là màn hình đầu tiên bạn nhìn thấy. Hãy hình dung nó giống như bảng điều khiển trên xe hơi, cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan nhanh chóng về tình trạng hiện tại của website. Đây là nơi tập trung các thông tin quan trọng mà bạn không cần phải đi sâu vào từng mục để xem.
Trên Dashboard, bạn sẽ thấy các khối thông tin nhỏ được gọi là “widget”. Các widget mặc định thường bao gồm: “Sơ lược” (At a Glance) cho biết số lượng bài viết, trang, bình luận; “Hoạt động” (Activity) hiển thị các bài viết mới xuất bản và bình luận gần đây; và “Bản nháp nhanh” (Quick Draft) cho phép bạn ghi lại ý tưởng bài viết ngay lập tức. Điểm tuyệt vời là bạn có thể tùy chỉnh khu vực này. Bằng cách nhấp vào nút “Tùy chọn hiển thị” (Screen Options) ở góc trên bên phải, bạn có thể bật/tắt các widget hoặc kéo thả chúng để sắp xếp lại bố cục theo ý muốn.
Thanh menu bên trái
Đây là hệ thống điều hướng chính, là xương sống của toàn bộ khu vực quản trị. Thanh menu màu xám nằm dọc bên trái màn hình chứa tất cả các liên kết đến những khu vực quản lý quan trọng nhất của website. Việc hiểu rõ chức năng của từng mục trong menu này là chìa khóa để bạn làm chủ WordPress.
Các mục quan trọng bạn cần nắm vững bao gồm:
- Bài viết (Posts): Nơi bạn tạo, chỉnh sửa và quản lý các bài viết blog, tin tức. Đây là nội dung động, thường được sắp xếp theo thời gian.
- Trang (Pages): Dùng để tạo các trang có nội dung tĩnh như “Giới thiệu”, “Liên hệ”, “Chính sách bảo mật”.
- Giao diện (Appearance): Cho phép bạn thay đổi theme WordPress (chủ đề), tùy chỉnh thiết kế, quản lý widget và menu của website.
- Plugin: Nơi bạn cài đặt plugin, kích hoạt và quản lý các plugin để thêm tính năng mới cho website, ví dụ như biểu mẫu liên hệ, SEO, bán hàng.
- Người dùng (Users): Quản lý tất cả tài khoản người dùng trên website của bạn, từ quản trị viên đến người đăng ký theo dõi.
Thanh công cụ trên cùng
Nằm ở phía trên cùng của màn hình, thanh công cụ (Toolbar) này luôn hiện diện dù bạn đang ở trong khu vực quản trị hay đang xem trang web của mình (khi đã đăng nhập). Nó cung cấp các lối tắt tiện lợi để truy cập nhanh các chức năng thường dùng.
Từ bên trái qua, bạn thường thấy biểu tượng WordPress với các liên kết đến tài liệu hỗ trợ, tên website của bạn để chuyển đổi nhanh giữa trang chủ và bảng điều khiển, thông báo về bình luận và cập nhật. Ở phía bên phải là mục “+ Mới” (+ New), cho phép bạn nhanh chóng tạo một bài viết, trang, hoặc người dùng mới mà không cần vào menu chính. Cuối cùng là thông tin hồ sơ của bạn, nơi bạn có thể chỉnh sửa thông tin cá nhân hoặc đăng xuất khỏi tài khoản.
Chức năng quản lý trang web trong khu vực quản trị
Sau khi đã làm quen với cấu trúc, giờ là lúc đi sâu vào việc sử dụng các công cụ mạnh mẽ mà khu vực quản trị cung cấp. Đây chính là nơi bạn biến ý tưởng thành hiện thực, từ việc xuất bản nội dung, thay đổi diện mạo cho đến mở rộng tính năng cho website của mình.
Quản lý bài viết và trang
Đây là hai loại nội dung chính trong WordPress và việc quản lý chúng đều rất trực quan. Để tạo nội dung mới, bạn chỉ cần vào mục “Bài viết” hoặc “Trang” trên menu bên trái và chọn “Viết bài mới” / “Thêm trang mới”. Bạn sẽ được đưa đến trình soạn thảo Gutenberg, nơi bạn có thể nhập tiêu đề, viết nội dung bằng các khối (blocks) đa dạng như văn bản, hình ảnh, video.
Để sắp xếp nội dung một cách khoa học, WordPress cung cấp hai công cụ chính là Danh mục (Categories) và Thẻ (Tags) cho bài viết. Danh mục dùng để phân loại các chủ đề lớn, có cấu trúc phân cấp (ví dụ: Thời trang > Thời trang nam > Áo sơ mi). Trong khi đó, Thẻ dùng để mô tả các từ khóa chi tiết hơn về bài viết và không có cấu trúc phân cấp (ví dụ: “review”, “mùa hè”, “cotton”). Sử dụng kết hợp hai công cụ này giúp người đọc dễ dàng tìm thấy nội dung liên quan trên trang của bạn.
Quản lý giao diện và plugin
Giao diện (Theme WordPress) quyết định “bộ mặt” của website, trong khi Plugin thêm vào các “siêu năng lực”. Khu vực quản trị giúp bạn dễ dàng kiểm soát cả hai yếuá tố này. Trong mục “Giao diện” > “Thêm mới”, bạn có thể duyệt qua hàng ngàn theme miễn phí từ thư viện WordPress.org hoặc tải lên một theme trả phí mà bạn đã mua. Sau khi cài đặt, chỉ cần một cú nhấp chuột để “Kích hoạt” và thay đổi hoàn toàn diện mạo trang web.
Tương tự, mục “Plugin” > “Cài mới” là cánh cửa đến với một kho tính năng khổng lồ. Bạn có thể tìm kiếm plugin cho gần như mọi nhu cầu: SEO, bảo mật, tốc độ, bán hàng, v.v. Tuy nhiên, hãy cẩn trọng. Việc cài đặt quá nhiều plugin hoặc sử dụng những plugin không rõ nguồn gốc có thể làm chậm website và tạo ra lỗ hổng bảo mật. Luôn ưu tiên các plugin được đánh giá tốt, cập nhật thường xuyên và chỉ cài đặt những gì thực sự cần thiết.
Quản lý người dùng và quyền hạn
Khi website phát triển, bạn có thể cần nhiều người cùng tham gia quản lý, chẳng hạn như biên tập viên, tác giả bài viết. WordPress có một hệ thống phân quyền rất linh hoạt. Trong mục “Người dùng” > “Thêm mới”, bạn có thể tạo tài khoản và gán cho họ một vai trò (Role) cụ thể.
Mỗi vai trò có một bộ quyền hạn khác nhau:
- Administrator (Quản trị viên): Có toàn quyền, truy cập được tất cả các chức năng.
- Editor (Biên tập viên): Có thể xuất bản và quản lý bài viết của tất cả mọi người.
- Author (Tác giả): Chỉ có thể viết và xuất bản bài viết của chính mình.
- Contributor (Cộng tác viên): Có thể viết bài nhưng không thể tự xuất bản, phải chờ duyệt.
- Subscriber (Thành viên đăng ký): Chỉ có thể quản lý hồ sơ cá nhân của họ.
Việc phân quyền đúng là cực kỳ quan trọng cho bảo mật. Nguyên tắc vàng là chỉ cấp quyền hạn tối thiểu cần thiết cho công việc của mỗi người. Đừng bao giờ cấp quyền Administrator một cách tùy tiện.
Hướng dẫn sử dụng khu vực quản trị cho người mới
Bắt đầu với một công cụ mới luôn có chút bỡ ngỡ. Đừng lo, chỉ cần vài bước làm quen đơn giản và một vài mẹo nhỏ, bạn sẽ nhanh chóng cảm thấy tự tin hơn khi “dạo chơi” trong khu vực quản trị WordPress của mình.
Những bước đầu tiên để làm quen với admin area rất đơn giản. Hãy bắt đầu bằng việc khám phá. Dành khoảng 15 phút chỉ để nhấp vào từng mục trong thanh menu bên trái. Xem thử bên trong có gì, các tùy chọn ra sao. Bạn không cần phải hiểu hết mọi thứ, mục tiêu là để ghi nhớ vị trí của chúng. Tiếp theo, hãy thử tạo một bài viết nháp. Vào “Bài viết” > “Viết bài mới”, đặt một tiêu đề ngẫu nhiên, viết vài dòng, thêm một tấm ảnh và lưu nháp. Hành động này giúp bạn thực hành với trình soạn thảo mà không sợ ảnh hưởng đến website chính.
Để sử dụng nhanh các tính năng, hãy tận dụng các lối tắt. Thanh công cụ trên cùng với nút “+ Mới” là người bạn đồng hành tuyệt vời để tạo nội dung nhanh. Ngoài ra, trong mỗi màn hình quản lý (ví dụ: danh sách bài viết), hãy để ý đến tab “Tùy chọn hiển thị” ở góc trên cùng bên phải. Nó cho phép bạn tùy chỉnh các cột thông tin hiển thị, giúp giao diện gọn gàng và tập trung hơn vào những gì bạn cần.
Nếu bạn muốn học hỏi thêm, có rất nhiều tài nguyên hữu ích. Trang tài liệu chính thức của WordPress (WordPress.org Codex) là nguồn thông tin gốc và đáng tin cậy nhất. Bên cạnh đó, các blog công nghệ uy tín và các kênh YouTube chuyên về WordPress cũng cung cấp vô số video hướng dẫn trực quan. Và dĩ nhiên, blog của AZWEB luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn với những bài viết chuyên sâu và dễ hiểu.
Lưu ý và mẹo tăng hiệu quả quản trị website WordPress
Quản trị một website WordPress không chỉ là việc đăng bài hay thay đổi giao diện. Để website hoạt động trơn tru, an toàn và hiệu quả, bạn cần duy trì một vài thói quen tốt. Dưới đây là những lưu ý và mẹo quan trọng mà AZWEB khuyên bạn nên áp dụng.
Điều quan trọng hàng đầu là thường xuyên cập nhật. Lõi WordPress, plugin và giao diện luôn có các phiên bản mới để vá lỗi bảo mật và bổ sung tính năng. Bạn sẽ thấy thông báo cập nhật ngay trên Dashboard và thanh công cụ. Hãy thực hiện việc này đều đặn, nhưng nhớ sao lưu website trước khi cập nhật để phòng trường hợp xảy ra xung đột.
Tiếp theo, hãy trang bị cho website của bạn các plugin bảo mật và sao lưu dữ liệu. Một plugin popup WordPress bảo mật tốt sẽ hoạt động như một bức tường lửa, ngăn chặn các truy cập đáng ngờ và quét mã độc. Trong khi đó, một plugin sao lưu tự động sẽ định kỳ tạo các bản backup cho website của bạn. Đây là “bảo hiểm” vô giá, giúp bạn khôi phục lại trang web nhanh chóng nếu có sự cố nghiêm trọng xảy ra.
Tốc độ là yếu tố sống còn. Ngay từ khu vực quản trị, bạn có thể thực hiện nhiều hành động để tối ưu hóa hiệu suất. Hãy nén ảnh trước khi tải lên, sử dụng các plugin tạo bộ nhớ đệm (caching) để giảm thời gian tải trang, và định kỳ dọn dẹp cơ sở dữ liệu để loại bỏ những dữ liệu rác.
Về mặt an ninh, hãy luôn đặt mật khẩu mạnh (kết hợp chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt) cho tài khoản quản trị. Hạn chế cấp quyền truy cập không cần thiết cho người khác. Nếu một người dùng không còn làm việc trên website nữa, hãy xóa tài khoản của họ. Cuối cùng, việc lên một kế hoạch bảo trì định kỳ, ví dụ như kiểm tra mọi thứ mỗi tháng một lần, sẽ giúp bạn sớm phát hiện các vấn đề tiềm ẩn trước khi chúng trở nên nghiêm trọng.
Các vấn đề thường gặp khi quản trị khu vực admin
Trong quá trình sử dụng, đôi khi bạn sẽ gặp phải một số sự cố khiến việc truy cập hay thao tác trong khu vực quản trị trở nên khó khăn. Hiểu rõ nguyên nhân và cách khắc phục sẽ giúp bạn bình tĩnh xử lý tình huống một cách hiệu quả.
Lỗi không truy cập được admin area
Đây là một trong những lỗi gây hoang mang nhất. Bạn nhập đúng địa chỉ /wp-admin nhưng chỉ nhận được một trang trắng hoặc thông báo lỗi. Nguyên nhân phổ biến nhất thường đến từ xung đột plugin hoặc theme WordPress. Một plugin mới cài hoặc một theme vừa cập nhật có thể không tương thích với phiên bản WordPress hoặc các plugin khác.
Để khắc phục nhanh, bạn cần truy cập vào hosting của mình thông qua FTP hoặc File Manager. Tìm đến thư mục wp-content/plugins và đổi tên thư mục này thành plugins_old. Thao tác này sẽ vô hiệu hóa tất cả plugin. Sau đó, hãy thử truy cập lại trang admin. Nếu thành công, nguyên nhân chính xác là do plugin. Bạn có thể đổi tên thư mục trở lại thành plugins, sau đó vào khu vực quản trị và kích hoạt lại từng plugin một để tìm ra “thủ phạm”. Một nguyên nhân khác có thể là do tệp .htaccess bị lỗi. Bạn có thể thử đổi tên tệp này và WordPress sẽ tự động tạo lại một tệp mới.
Admin area bị chậm hoặc treo
Bạn vẫn truy cập được vào khu vực quản trị nhưng mọi thao tác đều rất chậm, thậm chí bị treo? Vấn đề này thường xuất phát từ hiệu suất. Nguyên nhân có thể là do một plugin nào đó đang tiêu tốn quá nhiều tài nguyên máy chủ. Các plugin liên quan đến thống kê, sao lưu hoặc quét bảo mật đôi khi gây ra tình trạng này.
Một khả năng khác là do gói hosting của bạn không đủ tài nguyên để đáp ứng nhu cầu của website, đặc biệt khi lưu lượng truy cập tăng cao. Cách xử lý là hãy thử vô hiệu hóa các plugin gần đây nhất bạn đã cài đặt. Sử dụng các plugin chẩn đoán hiệu suất như Query Monitor để xem thành phần nào đang làm chậm trang web. Nếu mọi thứ vẫn không cải thiện, đây là lúc bạn nên cân nhắc nâng cấp gói hosting của mình lên một giải pháp mạnh mẽ hơn như VPS của AZWEB để đảm bảo website luôn hoạt động mượt mà.
Các thực hành tốt khi quản trị WordPress
Để trở thành một người quản trị website WordPress chuyên nghiệp và hiệu quả, việc áp dụng các thói quen tốt hàng ngày là vô cùng quan trọng. Những thực hành này không chỉ giúp website của bạn an toàn, nhanh chóng mà còn giúp công việc quản lý của bạn trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Đầu tiên và quan trọng nhất: luôn sao lưu trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi lớn nào. Dù là cập nhật phiên bản WordPress, cài một plugin mới hay chỉnh sửa code, một bản sao lưu sẽ là chiếc phao cứu sinh giúp bạn quay lại trạng thái ổn định nếu có sự cố không mong muốn.
Thứ hai, hãy định kỳ kiểm tra và dọn dẹp website. Giống như một ngôi nhà, website cũng cần được “tổng vệ sinh”. Hãy xóa các bài viết nháp không còn dùng, các bình luận spam, các plugin và theme không được kích hoạt. Điều này giúp cơ sở dữ liệu của bạn gọn nhẹ hơn, góp phần cải thiện tốc độ tải trang.
Thứ ba, hạn chế cài đặt plugin dư thừa và luôn chọn plugin từ những nguồn uy tín. Mỗi plugin bạn cài thêm đều là một đoạn code chạy trên website, có khả- năng ảnh hưởng đến hiệu suất và bảo mật. Trước khi cài một plugin, hãy tự hỏi: “Tôi có thực sự cần tính năng này không?”. Ưu tiên những plugin có nhiều lượt tải, đánh giá tốt và được cập nhật thường xuyên từ thư viện WordPress.org hoặc các nhà phát triển danh tiếng.
Thứ tư, hãy theo dõi nhật ký hoạt động và các cảnh báo bảo mật. Sử dụng các plugin bảo mật cho phép bạn xem ai đã đăng nhập, họ đã làm gì, và cảnh báo khi có những hoạt động đáng ngờ. Việc này giúp bạn kiểm soát an ninh tốt hơn và phản ứng kịp thời trước các mối đe dọa.
Cuối cùng, hãy phân quyền rõ ràng cho các thành viên trong nhóm của bạn. Như đã đề cập, hãy tuân thủ nguyên tắc cấp quyền tối thiểu. Một cấu trúc phân quyền chặt chẽ không chỉ bảo vệ website khỏi những sai sót vô tình mà còn đảm bảo an ninh trước các ý đồ xấu.
Kết luận
Khu vực quản trị trong WordPress chính là trái tim của website, là nơi bạn nắm giữ toàn bộ quyền kiểm soát để xây dựng và phát triển sự hiện diện trực tuyến của mình. Mặc dù ban đầu có thể gây choáng ngợp, nhưng qua bài viết này, AZWEB hy vọng bạn đã thấy rằng nó được thiết kế một cách logic, mạnh mẽ và hoàn toàn có thể làm chủ được. Từ Bảng điều khiển tổng quan, thanh menu điều hướng chi tiết cho đến các chức năng quản lý nội dung, giao diện và người dùng, mọi công cụ bạn cần đều nằm trong tầm tay.
Cách tốt nhất để thành thạo khu vực quản trị chính là không ngừng khám phá và thực hành. Đừng ngần ngại tạo các bài viết nháp, thử nghiệm các tùy chỉnh trên một trang thử nghiệm, hay tìm hiểu sâu hơn về một cài đặt mà bạn chưa rõ. Càng dành nhiều thời gian tương tác, bạn sẽ càng cảm thấy tự tin và sử dụng các công cụ một cách hiệu quả hơn.
Để nâng cao kỹ năng, bước tiếp theo của bạn có thể là tìm hiểu về cách tối ưu SEO cho từng bài viết, cách sử dụng các plugin chuyên dụng để tăng tốc độ website, hoặc cách tích hợp các công cụ phân tích để theo dõi hiệu quả. Hãy áp dụng ngay những mẹo và thực hành tốt đã được chia sẻ trong bài viết để tối ưu hóa việc quản lý website của bạn. Với một nền tảng vững chắc và một quy trình làm việc khoa học, bạn hoàn toàn có thể biến website WordPress của mình thành một công cụ kinh doanh mạnh mẽ.
