Tác giả: Bùi Mạnh Đức 
0 
251 
Copy Link
Bookmark
Chào bạn, AZWEB đây! Plugin giống như những “trợ thủ đắc lực” không thể thiếu, giúp bạn mở rộng gần như mọi tính năng cho website WordPress mà không cần viết một dòng mã nào. Tuy nhiên, nhiều người mới bắt đầu thường cảm thấy bối rối, không hiểu rõ về plugin và loay hoay không biết làm thế nào để cài đặt plugin chúng một cách chính xác và an toàn. Việc cài đặt sai cách có thể dẫn đến lỗi tương thích, làm chậm trang web hoặc thậm chí gây ra lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng. Thấu hiểu điều đó, AZWEB đã biên soạn bài viết này. Chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn chi tiết từng bước, từ việc tìm kiếm, cài đặt, kích hoạt cho đến quản lý và tối ưu plugin một cách hiệu quả nhất. Hãy cùng theo dõi để trang bị cho mình kiến thức nền tảng vững chắc, giúp website của bạn hoạt động mạnh mẽ và ổn định nhé!
Giới thiệu về Plugin và Vai Trò của Plugin trong WordPress
Bạn có bao giờ tự hỏi làm thế nào để thêm một cửa hàng trực tuyến, một biểu mẫu liên hệ hay một thư viện hình ảnh đẹp mắt vào website WordPress của mình không? Câu trả lời chính là: Plugin. Plugin là những đoạn mã hoặc chương trình phần mềm được viết sẵn, có thể cài đặt vào website WordPress để bổ sung hoặc mở rộng các tính năng cụ thể. Hãy tưởng tượng website WordPress của bạn là một chiếc điện thoại thông minh; plugin chính là các ứng dụng (apps) bạn cài đặt vào để phục vụ cho các nhu cầu khác nhau như chụp ảnh, mạng xã hội hay chơi game. Thay vì phải xây dựng mọi thứ từ đầu, bạn chỉ cần chọn và cài đặt plugin phù hợp.
Vai trò của plugin vô cùng quan trọng. Chúng biến một trang blog đơn giản thành một cỗ máy đa năng: một trang thương mại điện tử với giỏ hàng và thanh toán, một diễn đàn cộng đồng sôi nổi, hay một trang portfolio chuyên nghiệp. Nhờ có plugin, bạn có thể dễ dàng tối ưu hóa SEO, tăng cường bảo mật, cải thiện tốc độ tải trang, và kết nối với các mạng xã hội. Tuy nhiên, việc lựa chọn và cài đặt plugin không đúng cách có thể gây ra nhiều vấn đề. Nhiều người mới thường mắc sai lầm khi cài đặt quá nhiều plugin không cần thiết hoặc sử dụng các plugin không rõ nguồn gốc, dẫn đến xung đột, làm chậm website và tạo ra các lỗ hổng bảo mật. Chính vì vậy, hiểu rõ cách hoạt động và cài đặt plugin một cách bài bản là bước đầu tiên và quan trọng nhất để xây dựng một website WordPress thành công. Bài viết này sẽ là kim chỉ nam, giúp bạn tự tin làm chủ công cụ mạnh mẽ này.
Hướng Dẫn Cài Đặt Plugin Trực Tiếp từ Kho Plugin WordPress
Cách đơn giản và an toàn nhất để cài đặt plugin là thông qua kho plugin chính thức của WordPress. Đây là một thư viện khổng lồ chứa hàng chục ngàn plugin miễn phí đã được đội ngũ WordPress kiểm duyệt. Phương pháp này không chỉ nhanh chóng mà còn giảm thiểu rủi ro bảo mật cho website của bạn.
Tìm kiếm và lựa chọn plugin phù hợp
Để bắt đầu, bạn hãy đăng nhập vào trang quản trị WordPress của mình. Từ menu bên trái, tìm đến mục Plugin và chọn Cài mới (Add New). Tại đây, bạn sẽ thấy giao diện của kho plugin WordPress. Công cụ quan trọng nhất ở đây chính là thanh tìm kiếm ở góc trên bên phải. Bạn có thể gõ tên plugin cụ thể hoặc nhập từ khóa mô tả tính năng bạn cần, ví dụ như “seo”, “contact form” hay “backup”.
Kết quả tìm kiếm sẽ hiển thị một danh sách các plugin liên quan. Vậy làm thế nào để chọn được một plugin tốt và đáng tin cậy? Hãy dựa vào các tiêu chí sau:
- Số lượt kích hoạt (Active Installations): Con số này cho thấy mức độ phổ biến của plugin. Một plugin có hàng trăm ngàn hoặc hàng triệu lượt kích hoạt thường là một lựa chọn đáng tin cậy.
- Đánh giá của người dùng (Sao): Hãy ưu tiên các plugin được đánh giá từ 4 sao trở lên. Đừng quên đọc cả các bài đánh giá tiêu cực để xem người dùng khác gặp phải vấn đề gì.
- Lần cập nhật cuối cùng (Last Updated): Một plugin được cập nhật thường xuyên cho thấy nhà phát triển vẫn đang tích cực hỗ trợ và vá các lỗi bảo mật. Hãy cẩn thận với những plugin đã không được cập nhật trong hơn một năm.
- Tương thích (Compatible with your version of WordPress): Đảm bảo plugin tương thích với phiên bản WordPress bạn đang sử dụng để tránh các lỗi không mong muốn.
Các bước cài đặt plugin tự động
Sau khi đã chọn được plugin ưng ý, việc cài đặt vô cùng đơn giản. Ngay trên thẻ thông tin của plugin, bạn sẽ thấy một nút Cài đặt (Install Now). Hãy nhấp vào nút này. WordPress sẽ tự động tải plugin từ kho lưu trữ về website của bạn và tiến hành cài đặt. Quá trình này thường chỉ mất vài giây.
Khi cài đặt hoàn tất, nút Cài đặt sẽ chuyển thành nút Kích hoạt (Activate). Đây là bước quan trọng. Việc cài đặt chỉ đưa các tệp của plugin vào hệ thống của bạn, nhưng plugin sẽ không hoạt động cho đến khi bạn kích hoạt nó. Hãy nhấp vào nút Kích hoạt. Sau khi kích hoạt thành công, WordPress thường sẽ chuyển bạn đến trang danh sách plugin, nơi bạn có thể thấy plugin mới của mình đã hoạt động. Một số plugin sẽ tự động thêm một mục mới vào menu quản trị để bạn có thể truy cập và cấu hình các thiết lập. Vậy là xong, bạn đã cài đặt thành công plugin đầu tiên của mình một cách nhanh chóng và an toàn!
Hướng Dẫn Cài Đặt Plugin Bằng Cách Tải Lên File Plugin (.zip)
Không phải tất cả các plugin đều có sẵn trong kho plugin chính thức của WordPress. Nhiều plugin trả phí (premium) hoặc các plugin được tùy chỉnh riêng yêu cầu bạn phải cài đặt bằng phương pháp thủ công, đó là tải lên một tệp tin nén có định dạng .zip. Phương pháp này cũng rất hữu ích khi bạn không thể truy cập kho plugin do cấu hình máy chủ.
Tải file plugin từ nhà phát triển hoặc nguồn tin cậy
Trước tiên, bạn cần có tệp .zip của plugin. Nguồn tải về an toàn nhất chính là từ trang web của nhà phát triển plugin đó. Các chợ plugin uy tín như CodeCanyon, Elegant Themes, hoặc trang web chính thức của các công ty phát triển plugin nổi tiếng là những nơi bạn có thể tin tưởng. Khi mua một plugin trả phí, bạn sẽ được cung cấp một liên kết để tải về tệp cài đặt.
Hãy luôn cẩn trọng và chỉ tải plugin từ những nguồn đáng tin cậy. Việc tải plugin từ các trang web không rõ nguồn gốc, chia sẻ plugin “nulled” (bẻ khóa) có thể khiến website của bạn bị nhiễm mã độc, đánh cắp dữ liệu hoặc bị lợi dụng cho các mục đích xấu. An toàn của website phải được đặt lên hàng đầu, vì vậy đừng bao giờ thỏa hiệp với rủi ro này chỉ để tiết kiệm một khoản chi phí nhỏ. Sau khi đã tải về, hãy chắc chắn rằng bạn giữ nguyên tệp ở định dạng .zip mà không giải nén nó.
Hướng dẫn upload và cài đặt thủ công
Quy trình cài đặt thủ công cũng được thực hiện ngay trong trang quản trị WordPress. Các bước thực hiện như sau:
- Đăng nhập vào trang quản trị WordPress của bạn.
- Từ menu bên trái, di chuột đến mục Plugin và chọn Cài mới (Add New).
- Thay vì sử dụng thanh tìm kiếm, hãy nhìn lên phía trên cùng của trang, bạn sẽ thấy một nút Tải plugin lên (Upload Plugin). Hãy nhấp vào nút này.
- Một khu vực tải tệp sẽ xuất hiện. Nhấp vào nút Chọn tệp (Choose File) và tìm đến tệp .zip của plugin mà bạn đã tải về trước đó trên máy tính của mình.
- Sau khi đã chọn tệp, nhấp vào nút Cài đặt (Install Now).
WordPress sẽ tiến hành tải tệp lên, giải nén và cài đặt plugin vào website của bạn. Quá trình này có thể mất nhiều thời gian hơn một chút so với cài đặt tự động, tùy thuộc vào kích thước của plugin và tốc độ mạng của bạn. Khi cài đặt hoàn tất, bạn sẽ thấy một thông báo thành công cùng với một liên kết để Kích hoạt Plugin. Giống như phương pháp cài đặt tự động, bạn cần nhấp vào liên kết này để plugin bắt đầu hoạt động.
Cách Kích Hoạt và Quản Lý Plugin Sau Khi Cài Đặt
Cài đặt plugin chỉ là bước khởi đầu. Để chúng thực sự hữu ích và giữ cho website của bạn hoạt động trơn tru, bạn cần biết cách kích hoạt, cấu hình và quản lý chúng một cách hiệu quả. Việc quản lý tốt không chỉ giúp bạn tận dụng tối đa tính năng của plugin mà còn đảm bảo hiệu suất và bảo mật cho trang web.
Kích hoạt plugin và cấu hình cơ bản
Như đã đề cập, sau khi cài đặt, một plugin cần được kích hoạt để có thể hoạt động. Bạn có thể kích hoạt ngay sau khi cài đặt hoặc vào mục Plugin > Plugin đã cài đặt (Installed Plugins) và nhấn vào liên kết Kích hoạt bên dưới tên plugin. Một khi đã được kích hoạt, hầu hết các plugin sẽ tự tạo ra một trang cài đặt riêng.
Bạn thường có thể tìm thấy trang cài đặt này ở một trong hai nơi: một mục mới trong menu chính bên trái của trang quản trị, hoặc trong menu Cài đặt (Settings) hoặc Công cụ (Tools). Ví dụ, plugin Yoast SEO sẽ tạo một mục “SEO” riêng, trong khi nhiều plugin khác sẽ đặt trang cấu hình của chúng trong Cài đặt > [Tên Plugin]. Hãy dành thời gian khám phá các tùy chọn này. Đây là nơi bạn có thể điều chỉnh các tính năng, thay đổi giao diện, và tùy chỉnh plugin sao cho phù hợp nhất với nhu cầu của website. Việc đọc tài liệu hướng dẫn (documentation) đi kèm với plugin cũng là một thói quen tốt để hiểu rõ tất cả các chức năng mà nó cung cấp. Bạn có thể tham khảo thêm bài Cách sử dụng WordPress để nắm bắt các thao tác quản lý plugin hiệu quả.
Quản lý plugin: cập nhật, vô hiệu hóa và gỡ bỏ
Quản lý plugin là một công việc liên tục. Trong trang Plugin đã cài đặt, bạn có thể thực hiện ba hành động chính:
- Cập nhật (Update): Các nhà phát triển thường xuyên phát hành các bản cập nhật để vá lỗi bảo mật, sửa lỗi tương thích và bổ sung tính năng mới. Việc giữ cho plugin luôn ở phiên bản mới nhất là cực kỳ quan trọng để bảo vệ website của bạn. WordPress sẽ thông báo cho bạn khi có bản cập nhật mới. Trước khi cập nhật, bạn nên sao lưu website để phòng trường hợp có sự cố xảy ra. Bạn có thể tìm hiểu cách cài đặt plugin và cập nhật một cách bài bản để duy trì hiệu suất tốt nhất.
- Vô hiệu hóa (Deactivate): Nếu bạn nghi ngờ một plugin nào đó gây ra lỗi hoặc bạn tạm thời không muốn sử dụng nó, bạn có thể vô hiệu hóa. Thao tác này sẽ tắt plugin nhưng vẫn giữ lại các tệp và cài đặt của nó. Đây là bước đầu tiên trong việc chẩn đoán xung đột giữa các plugin.
- Gỡ bỏ (Delete): Khi bạn chắc chắn không còn cần đến một plugin nữa, hãy gỡ bỏ nó hoàn toàn. Đầu tiên, hãy vô hiệu hóa plugin, sau đó tùy chọn Xóa (Delete) sẽ xuất hiện. Việc xóa các plugin không sử dụng giúp làm sạch cơ sở dữ liệu, giảm thiểu rủi ro bảo mật và có thể cải thiện một chút hiệu suất của website.
Khắc Phục Lỗi Thường Gặp Khi Cài Đặt Plugin
Dù quá trình cài đặt plugin trong WordPress khá đơn giản, đôi khi bạn vẫn có thể gặp phải một số lỗi không mong muốn. Đừng quá lo lắng, hầu hết các vấn đề này đều có nguyên nhân phổ biến và cách khắc phục tương đối dễ dàng. Việc trang bị kiến thức để xử lý sự cố sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và giữ cho website luôn ổn định.
Lỗi không tương thích với phiên bản WordPress hoặc plugin khác
Đây là một trong những lỗi phổ biến nhất. “Màn hình trắng chết chóc” (White Screen of Death) hoặc các thông báo lỗi PHP xuất hiện ngay sau khi bạn kích hoạt một plugin mới thường là dấu hiệu của sự xung đột. Lỗi này xảy ra khi plugin bạn vừa cài đặt không tương thích với phiên bản WordPress hiện tại, hoặc “đối đầu” với một plugin khác đã được cài đặt trước đó (ví dụ, hai plugin cùng cố gắng thay đổi một chức năng).
Để xác định nguyên nhân, phương pháp hiệu quả nhất là kiểm tra xung đột. Nếu bạn vẫn có thể truy cập trang quản trị, hãy vào mục Plugin, vô hiệu hóa plugin bạn vừa cài đặt. Nếu website hoạt động trở lại bình thường, thì thủ phạm chính là plugin đó. Nếu bạn không thể vào trang quản trị, bạn cần truy cập vào hosting của mình thông qua FTP hoặc File Manager. Tìm đến thư mục wp-content/plugins và đổi tên thư mục của plugin gây lỗi. Thao tác này sẽ tự động vô hiệu hóa nó, cho phép bạn truy cập lại trang quản trị. Để tìm ra xung đột giữa các plugin, hãy vô hiệu hóa tất cả, sau đó kích hoạt lại từng cái một cho đến khi lỗi xuất hiện trở lại.
Lỗi tải plugin hoặc file plugin không hợp lệ
Khi bạn cố gắng cài đặt plugin bằng phương pháp tải lên tệp .zip, bạn có thể gặp các thông báo lỗi như “The uploaded file exceeds the upload_max_filesize directive in php.ini” hoặc “Incompatible Archive / PCLZIP_ERR_BAD_FORMAT”. Những lỗi này thường xuất phát từ một vài nguyên nhân chính:
- Giới hạn kích thước tệp tải lên: Hầu hết các nhà cung cấp hosting đều đặt ra một giới hạn về dung lượng tệp tối đa bạn có thể tải lên (ví dụ: 2MB, 8MB). Nếu tệp .zip của plugin lớn hơn giới hạn này, bạn sẽ gặp lỗi. Để khắc phục, bạn cần tăng giới hạn này trong tệp cấu hình PHP của máy chủ, hoặc liên hệ với nhà cung cấp hosting để được hỗ trợ. Một cách khác là giải nén plugin và tải nó lên thủ công qua FTP.
- Sai định dạng tệp: WordPress chỉ chấp nhận các tệp có định dạng .zip. Nếu bạn cố gắng tải lên một tệp .rar, .7z hoặc một định dạng khác, bạn sẽ nhận được thông báo lỗi. Hãy đảm bảo bạn tải lên đúng tệp .zip. Đôi khi, tệp .zip bạn tải về từ nhà phát triển có thể chứa nhiều thứ khác ngoài plugin (như tài liệu, file license), bạn cần giải nén nó ra và tìm đúng tệp .zip của plugin bên trong.
- Tệp bị lỗi: Tệp .zip có thể đã bị hỏng trong quá trình tải về. Hãy thử tải lại tệp từ nguồn chính thức và tiến hành cài đặt lại.
Một Số Lưu Ý và Mẹo Tối Ưu Khi Sử Dụng Plugin Cho Website
Sử dụng plugin một cách thông minh không chỉ là về việc cài đặt và kích hoạt. Để đảm bảo website của bạn luôn nhanh, an toàn và ổn định, hãy tuân thủ những nguyên tắc vàng dưới đây. Đây là những kinh nghiệm được đúc kết từ AZWEB để giúp bạn quản lý “hệ sinh thái” plugin một cách chuyên nghiệp.
Chỉ cài đặt những plugin thật sự cần thiết. Một trong những sai lầm phổ biến nhất là cài đặt quá nhiều plugin cho những tính năng nhỏ nhặt. Mỗi plugin hoạt động đều tiêu tốn tài nguyên máy chủ. Càng nhiều plugin, website của bạn càng có nguy cơ bị chậm lại. Hãy tự hỏi: “Tôi có thực sự cần tính năng này không?”. Đôi khi, một đoạn mã nhỏ hoặc một giải pháp khác có thể hiệu quả hơn là cài đặt thêm một plugin.
Luôn sao lưu website trước khi cài đặt hoặc cập nhật plugin. Đây là quy tắc bất di bất dịch. Dù một plugin có đáng tin cậy đến đâu, luôn có một xác suất nhỏ xảy ra xung đột hoặc lỗi. Một bản sao lưu đầy đủ (cả tệp và cơ sở dữ liệu) là “bảo hiểm” của bạn. Nếu có sự cố, bạn có thể nhanh chóng khôi phục website về trạng thái ổn định trước đó. Hãy sử dụng các plugin sao lưu uy tín như UpdraftPlus hoặc hỏi nhà cung cấp hosting của AZWEB về các giải pháp sao lưu tự động.
Kiểm tra và theo dõi hiệu suất plugin sau khi cài đặt. Sau khi cài đặt một plugin mới, hãy kiểm tra tốc độ tải trang của bạn. Nếu bạn thấy website chậm đi đáng kể, plugin đó có thể được viết không tốt hoặc tiêu tốn quá nhiều tài nguyên. Sử dụng các công cụ như GTmetrix, PageSpeed Insights hoặc plugin Query Monitor để xác định “thủ phạm” làm chậm trang web của bạn.
Sử dụng plugin đến từ những nhà phát triển uy tín. An toàn là trên hết. Hãy ưu tiên các plugin từ kho WordPress.org hoặc từ các nhà phát triển, công ty có danh tiếng tốt. Đọc kỹ đánh giá, kiểm tra tần suất cập nhật và xem qua các diễn đàn hỗ trợ của họ. Tránh xa các plugin không rõ nguồn gốc hoặc các phiên bản “nulled” (đã bẻ khóa) vì chúng là mầm mống của mã độc và lỗ hổng bảo mật. Bạn cũng có thể tham khảo bài Jetpack là gì để lựa chọn plugin hỗ trợ đáng tin cậy cho website của mình.
Định kỳ dọn dẹp và xóa plugin không sử dụng. Hãy xem danh sách plugin của bạn như một khu vườn. Bạn cần thường xuyên “nhổ cỏ dại”. Nếu bạn không còn sử dụng một plugin nào đó, hãy vô hiệu hóa và xóa nó hoàn toàn. Việc này không chỉ giúp giải phóng không gian lưu trữ và làm sạch cơ sở dữ liệu mà còn giảm bề mặt tấn công tiềm tàng, giúp website của bạn an toàn hơn.
Kết Luận
Qua bài hướng dẫn chi tiết này từ AZWEB, hy vọng bạn đã có một cái nhìn toàn diện và tự tin hơn trong việc cài đặt và quản lý plugin cho website WordPress của mình. Chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu từ những khái niệm cơ bản nhất về vai trò của plugin, đi qua hai phương pháp cài đặt phổ biến là trực tiếp từ kho WordPress và tải lên thủ công, cho đến các kỹ năng quan trọng như kích hoạt, cấu hình, cập nhật và xử lý các lỗi thường gặp. Việc nắm vững những kiến thức này là nền tảng vững chắc giúp bạn khai thác tối đa sức mạnh của WordPress.
Hãy nhớ rằng, plugin là công cụ, và hiệu quả của chúng phụ thuộc vào cách bạn sử dụng. Đừng ngần ngại áp dụng ngay những gì đã học: kiểm tra lại danh sách plugin hiện tại, gỡ bỏ những gì không cần thiết, và cẩn trọng hơn trong việc lựa chọn và cài đặt các plugin mới. Bằng cách tuân thủ các nguyên tắc về hiệu suất và bảo mật, bạn sẽ xây dựng được một website không chỉ giàu tính năng mà còn nhanh chóng và an toàn. Giờ đây, bạn đã sẵn sàng để nâng cấp trang web của mình rồi đấy! Bước tiếp theo, hãy cùng AZWEB khám phá danh sách các plugin thiết yếu giúp tăng cường SEO, bảo mật và cải thiện trải nghiệm người dùng trong các bài viết sắp tới nhé.
