Tác giả: Bùi Mạnh Đức 
0 
202 
Copy Link
Bookmark
Bạn đã từng truy cập một website lớn với hàng trăm danh mục và cảm thấy bị lạc trong một mê cung thông tin? Bạn muốn quay lại trang chuyên mục vừa xem nhưng không biết làm cách nào ngoài việc nhấn nút “Back” liên tục? Đây là một vấn đề phổ biến mà nhiều người dùng gặp phải, khiến trải nghiệm duyệt web trở nên khó chịu và thiếu hiệu quả. May mắn thay, có một giải pháp đơn giản nhưng cực kỳ mạnh mẽ: Breadcrumb. Công cụ điều hướng nhỏ bé này chính là tấm bản đồ chỉ dẫn, giúp người dùng luôn biết mình đang ở đâu trong cấu trúc của website. Trong bài viết này, AZWEB sẽ cùng bạn tìm hiểu chi tiết Breadcrumb là gì, vai trò quan trọng của nó đối với trải nghiệm người dùng (UX) và tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO), cũng như cách triển khai hiệu quả nhất.
Giới thiệu
Bạn đã từng thắc mắc breadcrumb là gì và tại sao nhiều website, từ các trang thương mại điện tử khổng lồ đến những blog cá nhân, đều sử dụng tính năng này? Nếu bạn từng cảm thấy mất phương hướng khi điều hướng qua nhiều tầng nội dung trên một trang web phức tạp, bạn không hề đơn độc. Đây là một thách thức lớn trong thiết kế website, có thể khiến người dùng thất vọng và nhanh chóng rời đi. Giải pháp cho vấn đề này chính là breadcrumb, một chuỗi các liên kết điều hướng giúp người dùng xác định chính xác vị trí của họ trên trang. Nó không chỉ cải thiện khả năng điều hướng mà còn nâng cao trải nghiệm tổng thể một cách đáng kể. Bài viết này sẽ đi sâu vào định nghĩa breadcrumb, phân tích vai trò của nó với UX & SEO, giới thiệu các loại phổ biến, đưa ra ví dụ thực tế và cung cấp hướng dẫn triển khai chi tiết để bạn có thể áp dụng ngay cho website của mình.
Breadcrumb là gì trong thiết kế web?
Trong lĩnh vực thiết kế giao diện web, breadcrumb (hay còn gọi là “thanh điều hướng breadcrumb”) là một yếu tố điều hướng phụ, thường được đặt ở đầu trang, ngay dưới thanh menu chính. Nó hoạt động như một con đường mòn kỹ thuật số, hiển thị cho người dùng biết họ đã đi qua những cấp bậc nào để đến được trang hiện tại. Bằng cách cung cấp một lộ trình rõ ràng, breadcrumb giúp người dùng định vị bản thân và dễ dàng quay trở lại các trang cấp cao hơn mà không cần phải sử dụng nút “Back” của trình duyệt nhiều lần. Đây là một công cụ tuy nhỏ nhưng lại có tác động lớn đến sự thân thiện và tính logic của một trang web.
Định nghĩa breadcrumb
Breadcrumb là một thanh điều hướng nhỏ, bao gồm một chuỗi các liên kết văn bản được sắp xếp theo cấp bậc, thể hiện vị trí của trang hiện tại trong cấu trúc toàn bộ website. Nó cung cấp một lộ trình rõ ràng từ trang chủ đến trang mà người dùng đang xem. Mỗi một phần tử trong chuỗi này đều là một liên kết có thể nhấp được, cho phép người dùng nhanh chóng di chuyển ngược lên các cấp danh mục cao hơn. Ví dụ, trên một trang thương mại điện tử, đường dẫn breadcrumb có thể trông như sau: Trang chủ > Đồ điện tử > Máy tính xách tay > Laptop Gaming. Nhìn vào đây, người dùng ngay lập tức hiểu rằng họ đang ở trong danh mục “Laptop Gaming”, thuộc về mục lớn hơn là “Máy tính xách tay” và “Đồ điện tử”, và có thể dễ dàng quay lại bất kỳ cấp nào chỉ với một cú nhấp chuột.
Lịch sử và nguồn gốc của breadcrumb
Thuật ngữ “breadcrumb” có một nguồn gốc khá thú vị và quen thuộc, bắt nguồn từ câu chuyện cổ tích kinh điển “Hansel and Gretel” của anh em nhà Grimm. Trong truyện, hai đứa trẻ Hansel và Gretel đã rải những mẩu vụn bánh mì (breadcrumbs) trên đường đi vào rừng để đánh dấu đường quay về nhà. Mặc dù trong câu chuyện, kế hoạch này đã thất bại vì chim đã ăn hết vụn bánh, ý tưởng về việc để lại một “dấu vết” để không bị lạc đã trở thành một hình ảnh ẩn dụ mạnh mẽ.
Trong bối cảnh thiết kế web, ý tưởng này được áp dụng một cách hoàn hảo. Breadcrumb kỹ thuật số đóng vai trò chính là những mẩu vụn bánh mì đó, tạo ra một con đường rõ ràng giúp người dùng không bị “lạc” trong cấu trúc thông tin phức tạp của một website. Nó mang lại cảm giác an toàn và khả năng kiểm soát, giúp người dùng tự tin khám phá trang web mà không sợ mất phương hướng.
Vai trò của breadcrumb trong trải nghiệm người dùng
Breadcrumb đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong việc định hình trải nghiệm người dùng (UX) trên một trang web. Nó không chỉ là một yếu tố trang trí mà là một công cụ chức năng mạnh mẽ, trực tiếp giải quyết một trong những nhu cầu cơ bản nhất của người dùng: nhu cầu định hướng. Khi người dùng biết họ đang ở đâu và có thể đi đâu tiếp theo, họ cảm thấy tự tin và thoải mái hơn. Điều này giúp giảm bớt sự bối rối và thất vọng, hai yếu tố hàng đầu khiến người dùng rời bỏ một trang web. Bằng cách cung cấp một lộ trình rõ ràng và trực quan, breadcrumb biến một hành trình phức tạp qua nhiều trang thành một trải nghiệm liền mạch và dễ quản lý, từ đó nâng cao sự hài lòng và gắn kết của người dùng.
Cải thiện điều hướng website
Một trong những lợi ích rõ ràng nhất của breadcrumb là cải thiện đáng kể khả năng điều hướng website. Hãy tưởng tượng bạn đang khám phá một trang thương mại điện tử lớn. Bạn nhấp từ trang chủ vào “Thời trang nam”, sau đó “Áo sơ mi”, rồi “Áo sơ mi dài tay”. Nếu không có breadcrumb, để quay lại danh mục “Thời trang nam”, bạn phải nhấn nút “Back” hai lần hoặc tìm lại trên menu chính.
Với breadcrumb, bạn chỉ cần một cú nhấp chuột vào liên kết “Thời trang nam” trong chuỗi điều hướng. Điều này giúp giảm thiểu số lần nhấp chuột và tiết kiệm thời gian đáng kể cho người dùng. Nó tạo ra một lối tắt tiện lợi, cho phép người dùng di chuyển linh hoạt giữa các cấp độ khác nhau của trang web, khuyến khích họ khám phá nhiều hơn mà không sợ bị lạc. Sự tiện lợi này đặc biệt có giá trị trên các trang có cấu trúc sâu và phức tạp.
Tăng khả năng sử dụng (usability)
Khả năng sử dụng, hay usability, là thước đo mức độ dễ dàng và hiệu quả mà người dùng có thể tương tác với một trang web. Breadcrumb trực tiếp nâng cao usability bằng cách làm cho cấu trúc của website trở nên minh bạch và dễ hiểu. Khi nhìn vào thanh breadcrumb, người dùng ngay lập tức nắm được hệ thống phân cấp thông tin của trang và biết chính xác vị trí của mình trong hệ thống đó. Điều này mang lại một cảm giác kiểm soát và định hướng rõ ràng. Người dùng không cần phải đoán mò hay ghi nhớ lộ trình họ đã đi. Đặc biệt, đối với các website có cấu trúc nhiều cấp như các trang thương mại điện tử, cổng thông tin tức, hay các diễn đàn lớn, breadcrumb là một yếu tố không thể thiếu. Nó giúp đơn giản hóa những cấu trúc phức tạp, làm cho trang web trở nên thân thiện và dễ tiếp cận hơn với mọi đối tượng người dùng.
Ảnh hưởng của breadcrumb đến SEO của website
Ngoài lợi ích to lớn đối với trải nghiệm người dùng, breadcrumb còn mang lại những ảnh hưởng tích cực và trực tiếp đến hiệu quả Tối ưu hóa Công cụ Tìm kiếm (SEO) của một website. Google và các công cụ tìm kiếm khác luôn ưu tiên những trang web có cấu trúc rõ ràng, logic và mang lại trải nghiệm tốt cho người dùng. Breadcrumb đáp ứng hoàn hảo các tiêu chí này. Nó không chỉ giúp các bot tìm kiếm hiểu rõ hơn về kiến trúc trang web mà còn cải thiện cách trang web của bạn xuất hiện trên trang kết quả tìm kiếm (SERP). Hơn nữa, bằng cách cải thiện điều hướng và giữ chân người dùng lâu hơn, breadcrumb gián tiếp gửi những tín hiệu tích cực đến thuật toán xếp hạng của Google, góp phần nâng cao vị thế của website.
Tăng cường cấu trúc dữ liệu cho công cụ tìm kiếm
Breadcrumb cung cấp một cơ hội vàng để bạn “giao tiếp” với Google về cấu trúc website của mình. Bằng cách triển khai schema markup (cụ thể là `BreadcrumbList`) cho thanh điều hướng, bạn đang cung cấp cho công cụ tìm kiếm một bản đồ chi tiết về mối quan hệ phân cấp giữa các trang. Google sử dụng thông tin này để hiểu rõ hơn về bối cảnh của từng trang trong toàn bộ website.
Kết quả là, Google có thể hiển thị đường dẫn breadcrumb ngay trong kết quả tìm kiếm, thay thế cho URL thông thường. Ví dụ, thay vì một URL khó đọc, người dùng sẽ thấy một đường dẫn rõ ràng như: www.azweb.vn > Blog > SEO > Breadcrumb là gì. Đoạn trích giàu thông tin (rich snippet) này không chỉ trông gọn gàng, chuyên nghiệp hơn mà còn giúp người dùng hiểu ngay nội dung trang trước khi nhấp vào. Điều này đã được chứng minh là có thể làm tăng tỷ lệ nhấp chuột (CTR) một cách đáng kể.
Giảm tỷ lệ thoát trang (bounce rate)
Tỷ lệ thoát trang (bounce rate) là phần trăm người dùng truy cập vào một trang trên website của bạn và rời đi ngay lập tức mà không thực hiện thêm bất kỳ hành động nào. Một tỷ lệ thoát cao thường là tín hiệu cho thấy trang đó không đáp ứng được mong đợi của người dùng. Breadcrumb giúp giảm tỷ lệ này một cách hiệu quả. Khi người dùng truy cập một trang từ kết quả tìm kiếm nhưng thấy nó không hoàn toàn đúng ý, thay vì nhấn nút “Back” để quay lại Google, họ có thể nhìn thấy breadcrumb. Họ có thể nhấp vào một danh mục cấp cao hơn để tìm kiếm thông tin liên quan khác trên chính website của bạn. Ví dụ, một người tìm kiếm “đánh giá laptop Dell XPS 15” nhưng lại vào nhầm trang sản phẩm. Nhờ breadcrumb Trang chủ > Laptop > Laptop Dell, họ có thể dễ dàng nhấp vào “Laptop Dell” để xem tất cả các mẫu máy khác thay vì thoát trang. Bằng cách cung cấp các lựa chọn điều hướng thay thế, breadcrumb giữ chân người dùng ở lại trang lâu hơn, giảm tỷ lệ thoát và gián tiếp cải thiện xếp hạng SEO.
Các loại breadcrumb phổ biến và cách triển khai
Không phải tất cả breadcrumb đều được tạo ra như nhau. Tùy thuộc vào cấu trúc và mục tiêu của website, bạn có thể lựa chọn giữa các loại breadcrumb khác nhau để mang lại hiệu quả tốt nhất. Việc hiểu rõ đặc điểm của từng loại sẽ giúp bạn đưa ra quyết định đúng đắn khi thiết kế hệ thống điều hướng cho trang web của mình. Ba loại breadcrumb phổ biến nhất là breadcrumb dựa trên vị trí, dựa trên hành động (đường dẫn), và dựa trên thuộc tính. Mỗi loại phục vụ một mục đích riêng và phù hợp với các loại website khác nhau, từ blog, trang tin tức cho đến các sàn thương mại điện tử phức tạp.
Breadcrumb dựa trên vị trí (Location-based)
Đây là loại breadcrumb phổ biến và được sử dụng rộng rãi nhất. Breadcrumb dựa trên vị trí (hay còn gọi là dựa trên hệ thống phân cấp) cho người dùng thấy trang hiện tại nằm ở đâu trong cấu trúc tĩnh của website. Nó không thay đổi dù người dùng đi đến trang đó bằng cách nào. Loại breadcrumb này phản ánh cấu trúc thư mục hoặc danh mục của trang web.
Ví dụ: Trang chủ > Blog > Thủ thuật SEO > Cách tối ưu hình ảnh. Đường dẫn này luôn cố định, cho người dùng biết bài viết này thuộc chuyên mục “Thủ thuật SEO” và nằm trong mục lớn hơn là “Blog”. Loại breadcrumb này phù hợp nhất với các website có cấu trúc phân cấp rõ ràng và nhiều hơn hai cấp, chẳng hạn như các trang giới thiệu công ty, blog, và các trang tin tức. Nó giúp người dùng hiểu được logic sắp xếp thông tin và dễ dàng khám phá các nội dung liên quan.
Breadcrumb dựa trên hành động (Path-based) & thuộc tính (Attribute-based)
Breadcrumb dựa trên hành động (Path-based): Còn được gọi là breadcrumb lịch sử (history-based), loại này hiển thị chính xác con đường mà người dùng đã đi qua để đến trang hiện tại. Nó hoạt động tương tự như lịch sử của trình duyệt và có tính động, thay đổi tùy theo hành trình của mỗi người dùng. Ví dụ: Trang chủ > Trang sản phẩm A > Trang sản phẩm B > Trang hiện tại. Mặc dù có vẻ hợp lý, loại này ít được sử dụng vì nó có thể gây rối, tạo ra các đường dẫn dài, lặp lại và không thực sự giúp người dùng hiểu cấu trúc website.
Breadcrumb dựa trên thuộc tính (Attribute-based): Loại này thường xuất hiện trên các trang thương mại điện tử, nơi người dùng lọc sản phẩm dựa trên nhiều thuộc tính khác nhau. Breadcrumb sẽ hiển thị các thuộc tính hoặc bộ lọc mà người dùng đã chọn. Ví dụ: Trang chủ > Điện thoại > Thương hiệu: Samsung > Màn hình: 6-7 inch > Màu sắc: Đen. Loại này rất hữu ích vì nó cho phép người dùng dễ dàng bỏ bớt hoặc thay đổi một bộ lọc cụ thể mà không cần phải bắt đầu lại từ đầu. Nó nâng cao đáng kể trải nghiệm mua sắm trực tuyến.
Ví dụ thực tế về sử dụng breadcrumb trên website
Để hiểu rõ hơn về sức mạnh của breadcrumb, cách tốt nhất là quan sát cách chúng được triển khai trên các website lớn và uy tín. Từ những gã khổng lồ thương mại điện tử cho đến các trang tin tức hàng đầu, breadcrumb đã trở thành một tiêu chuẩn không thể thiếu. Việc phân tích các ví dụ này không chỉ giúp chúng ta thấy được lợi ích rõ ràng mà còn học hỏi được cách áp dụng chúng một cách khôn ngoan và hiệu quả. Hãy cùng xem qua cách Tiki, Shopee và các trang blog/tin tức tận dụng breadcrumb để tối ưu hóa trải nghiệm người dùng và điều hướng.
Trên các sàn thương mại điện tử như Tiki hay Shopee, breadcrumb là một công cụ sống còn. Hãy xem xét ví dụ trên Tiki. Khi bạn tìm kiếm một chiếc điện thoại, đường dẫn có thể là: Trang Chủ > Điện Thoại – Máy Tính Bảng > Điện Thoại SmartPhone. Đây là một breadcrumb dựa trên vị trí (location-based) cổ điển, giúp bạn biết chính xác danh mục mình đang xem. Nhưng khi bạn bắt đầu sử dụng bộ lọc, breadcrumb dựa trên thuộc tính (attribute-based) sẽ phát huy tác dụng. Đường dẫn có thể hiển thị thêm: “Thương hiệu: Apple”, “Dung lượng: 256GB”. Điều này cho phép bạn nhanh chóng xóa bộ lọc “Dung lượng: 256GB” để xem các phiên bản khác mà không cần quay lại từ đầu. Lợi ích ở đây là sự linh hoạt và tiết kiệm thời gian, giúp quá trình mua sắm trở nên mượt mà và ít phiền toái hơn.
Đối với các trang blog hoặc website tin tức như VnExpress hay Tuổi Trẻ Online, nơi nội dung được tổ chức theo nhiều chuyên mục và chủ đề, breadcrumb dựa trên vị trí lại là lựa chọn tối ưu. Ví dụ, khi bạn đọc một bài viết về kinh tế, bạn có thể thấy một đường dẫn như: Trang chủ > Kinh doanh > Quốc tế. Điều này ngay lập tức cho người đọc biết bối cảnh của bài viết. Nếu muốn đọc thêm các tin tức kinh doanh quốc tế khác, họ chỉ cần nhấp vào liên kết “Quốc tế”. Nếu muốn xem toàn bộ tin tức kinh doanh, họ nhấp vào “Kinh doanh”. Breadcrumb ở đây hoạt động như một mục lục động, khuyến khích người dùng khám phá sâu hơn vào các chuyên mục mà họ quan tâm, từ đó tăng thời gian ở lại trang và số trang xem trên mỗi phiên.
Các vấn đề thường gặp khi triển khai breadcrumb
Mặc dù breadcrumb mang lại nhiều lợi ích, việc triển khai sai cách có thể phản tác dụng, gây khó chịu cho người dùng và thậm chí ảnh hưởng tiêu cực đến SEO. Một breadcrumb được thiết kế tồi không chỉ không giúp ích gì cho việc điều hướng mà còn có thể làm giao diện trở nên lộn xộn và thiếu chuyên nghiệp. Hiểu rõ những cạm bẫy phổ biến sẽ giúp bạn tránh được các sai lầm không đáng có và đảm bảo rằng tính năng này phát huy tối đa hiệu quả của nó. Hai vấn đề chính thường gặp là thiết kế không rõ ràng và cấu trúc thiếu logic.
Breadcrumb không rõ ràng, gây nhầm lẫn
Một trong những lỗi phổ biến nhất là thiết kế breadcrumb kém. Nếu font chữ quá nhỏ, người dùng trên thiết bị di động hoặc người có thị lực kém sẽ rất khó đọc. Tương tự, nếu màu sắc của breadcrumb quá chìm, thiếu tương phản so với nền, nó sẽ trở nên vô hình và mất đi tác dụng. Một vấn đề khác là việc sử dụng các ký hiệu phân cách không trực quan (ví dụ: “|”, “-“) thay vì dấu “>” hoặc “»” đã quá quen thuộc, điều này có thể gây nhầm lẫn cho người dùng về chức năng của nó. Đôi khi, các nhà thiết kế đặtbreadcrumb ở những vị trí khó tìm, khiến người dùng không biết đến sự tồn tại của nó. Một breadcrumb hiệu quả phải luôn nổi bật vừa đủ, dễ đọc và dễ nhận biết là một công cụ điều hướng.
Breadcrumb lặp lại hoặc thiếu logic
Vấn đề này liên quan đến kỹ thuật triển khai. Một breadcrumb thiếu logic có thể hiển thị sai đường dẫn, không phản ánh đúng vị trí của người dùng trong cấu trúc website. Ví dụ, người dùng đang ở trang sản phẩm nhưng breadcrumb lại chỉ đến một danh mục hoàn toàn không liên quan. Một lỗi khác là sự lặp lại, chẳng hạn như: Trang chủ > Sản phẩm > Sản phẩm > Áo Thun. Sự trùng lặp này không chỉ làm tốn không gian mà còn khiến người dùng bối rối, không biết vị trí thực sự của mình là ở đâu. Những lỗi logic này phá vỡ niềm tin của người dùng vào hệ thống điều hướng, ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm người dùng và có thể khiến các công cụ tìm kiếm gặp khó khăn trong việc lập chỉ mục cấu trúc trang web của bạn một cách chính xác.
Best Practices cho breadcrumb
Để đảm bảo breadcrumb thực sự là một tài sản quý giá cho website của bạn, việc tuân thủ các nguyên tắc thiết kế và triển khai tốt nhất (best practices) là vô cùng quan trọng. Những nguyên tắc này được đúc kết từ nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực UX và SEO, giúp bạn tạo ra một hệ thống breadcrumb vừa thân thiện với người dùng vừa được các công cụ tìm kiếm đánh giá cao. Việc áp dụng đúng các tiêu chuẩn này sẽ tối ưu hóa hiệu quả của breadcrumb, biến nó thành một công cụ điều hướng mạnh mẽ và liền mạch.
Đầu tiên và quan trọng nhất, hãy đảm bảo breadcrumb hiển thị rõ ràng, dễ đọc trên mọi thiết bị. Sử dụng kích thước font chữ hợp lý, độ tương phản màu sắc cao và đặt nó ở vị trí quen thuộc, thường là phía trên cùng của nội dung trang. Ký hiệu phân cách nên dùng là dấu “>” vì nó trực quan nhất cho việc chỉ hướng. Bên cạnh đó, tích hợp schema.org cho breadcrumb để tối ưu SEO là một bước không thể bỏ qua. Sử dụng BreadcrumbList markup giúp Google hiểu cấu trúc và hiển thị rich snippets trong kết quả tìm kiếm, làm tăng CTR.
Một nguyên tắc khác là tránh nhồi nhét quá nhiều cấp độ trong breadcrumb. Nếu cấu trúc website quá sâu, hãy cân nhắc chỉ hiển thị những cấp độ quan trọng nhất để tránh làm người dùng bị choáng ngợp. Cần nhớ rằng, breadcrumb sinh ra để đơn giản hóa, không phải để làm phức tạp thêm. Cuối cùng, một quy tắc vàng: không thay thế thanh menu chính, mà bổ trợ điều hướng. Breadcrumb là một công cụ điều hướng phụ. Menu chính vẫn là công cụ chính để người dùng khám phá toàn bộ các phần của website. Breadcrumb chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ, cung cấp một lối tắt tiện lợi trong một bối cảnh cụ thể.
Kết luận
Qua những phân tích chi tiết, có thể khẳng định rằng breadcrumb không phải là một chi tiết nhỏ nhặt mà là một thành phần thiết yếu trong thiết kế web hiện đại. Từ việc cải thiện trải nghiệm người dùng bằng cách cung cấp một hệ thống điều hướng phụ rõ ràng, mạch lạc, đến việc nâng cao hiệu quả SEO thông qua cấu trúc dữ liệu và giảm tỷ lệ thoát trang, vai trò của breadcrumb là không thể phủ nhận. Nó là cầu nối giúp người dùng không bị lạc lối trong “mê cung” thông tin và đồng thời là “người chỉ dẫn” giúp công cụ tìm kiếm hiểu rõ hơn về kiến trúc website của bạn.
Nếu website của bạn có cấu trúc phức tạp với nhiều tầng danh mục và nội dung, việc áp dụng breadcrumb không còn là một lựa chọn, mà là một yêu cầu cấp thiết. Nó giúp tăng tính khả dụng, tạo sự tin tưởng và mang lại một trải nghiệm chuyên nghiệp cho người dùng. AZWEB khuyến khích bạn hãy bắt đầu kiểm tra và triển khai breadcrumb ngay hôm nay. Bằng cách đầu tư vào một chi tiết nhỏ nhưng đầy sức mạnh này, bạn đang thực hiện một bước tiến quan trọng để nâng cao trải nghiệm người dùng và tối ưu hóa vị thế của mình trên các công cụ tìm kiếm.
